Uitgelichte resultaten

1.266.607 mensen met verbeterde voedselinname

145.554 mensen kregen toegang tot veilig drinkwater

5.497 meisjes en vrouwen kregen toegang tot bestaande beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt

266 gezondheidscentra bieden jeugdvriendelijke SRGR- en HIV/Aids-zorg

Inleiding

Nederland is reeds lang partner van Bangladesh. In 2017-2018 lag onze focus op de volgende thema's: watermanagement, watertoelevering en -zuivering (WASH); seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) en gendergelijkheid; voedsel- en voedingszekerheid; duurzame waardeketens – in het bijzonder in de kledingindustrie (readymade garments of RMG); mensenrechten – in het bijzonder vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en vrijheid van godsdienst.

Onze betrokkenheid bij Bangladesh heeft plaats in een context van grote economische groei en opvallende ontwikkelingsresultaten, maar ook in een context waarbinnen mensenrechten en politieke ruimte onder druk staan.

Belangrijke gebeurtenissen:

Bangladesh biedt onderdak aan meer dan 1 miljoen Rohingya-vluchtelingen uit Myanmar. Nederland heeft ondersteuning geboden aan deze vluchtelingen en de mensen die hen opvingen op het gebied van gender-gerelateerd geweld, SRGR, watervoorzieningen, voedselveiligheid, en agrarische ontwikkeling.

In 2018 is de eerste stap genomen van het proces waardoor Bangladesh in 2024 zal promoveren uit de LDC-categorie (Least Developed Countries) van de VN. Dit zal gevolgen hebben voor de ontwikkelingssamenwerking en handel.

Premier Sheikh Hasina is voor een derde termijn van vijf jaar benoemd als minister-president nadat een alliantie geleid door haar Awami League in december 2018 de parlementsverkiezingen won met 96% van de stemmen.

In mei 2018 is de Universal Periodic Review( (UPR) van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties uitgevoerd. Deze periodieke schouw van de mensenrechtensituatie is een belangrijk mechanisme voor het contact met Bangladesh over de nationale mensenrechtensituatie. Bangladesh is lid van de VN-Mensenrechtenraad voor de periode 2019-2021.

De regering van Bangladesh heeft het Delta Plan 2100 goedgekeurd. Dit plan dient als een paraplu voor onze toekomstige samenwerking op het gebied van water en landbouw.

Een blijvend belangrijk aandachtspunt in de kledingsector is de voortzetting van het Bangladesh Akkoord voor Brand- en Gebouwveiligheid.

Resultaten 2018

Nederland heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het welzijn en de economische ontwikkeling en veerkracht van duizenden mensen en het land als geheel. Via onze programma's en activiteiten, maar ook door bemiddeling, stimuleren we systeemveranderingen en ontwikkeling.

Opvallende resultaten:

Goedkeuring van het Delta Plan 2100, met steun van de huidige regering. Het Delta Plan zal een belangrijke pijler zijn van het volgende, achtste, vijfjarenplan voor Bangladesh.

Nederland speelde een centrale rol in het formuleren van de nieuwe wet- en regelgeving rondom voedselveiligheid, en het oprichten van de Bengalese voedselveiligheidsautoriteit.

Via ons rijstverrijkingsproject in samenwerking met het Wereldvoedselprogramma van de VN heeft de regering van Bangladesh besloten om versterkte rijst te verdelen via haar sociale vangnetprogramma's. Het project heeft ook geresulteerd in grotere commerciële productie en betere beschikbaarheid van verrijkte rijst op de markt.

Door een beperkte bijdrage aan het multi-donor trust fond van de Wereldbank heeft Nederland bereikt dat SRGR onderdeel is geworden van het vierde Bengalese programma voor Gezondheid, Bevolking en de Voedingssector (4th HPNSP).

Nederland heeft altijd een progressieve SRGR-agenda voorgestaan in Bangladesh, en is voorvechter op het gebied van gevoelige onderwerpen, met name seksualiteit onder jongeren en jongerenrechten. Een belangrijk resultaat hiervan is, dat de overheid heeft besloten uitgebreid seksualiteitsonderwijs (CSE) op te nemen in het curriculum. Materialen en methoden hiervoor zijn ontwikkeld in een project gesteund door Nederland.

Nederland is actief betrokken bij de transitie van de kledingsector naar meer een duurzame bedrijfsvoering, met een focus op veilige arbeidsomstandigheden, verantwoorde inkoop door merken, eerlijke lonen en verantwoordelijk milieubeleid, en aannemen en implementeren van fundamentele arbeidsnormen.

Naast de bijdrage aan opvang van de Rohingya-vluchtelingen heeft Nederland gepleit voor lange termijn ontwikkelingsinterventies zoals onderwijs en arbeid, en voor een veilige en vrijwillige terugkeer van de vluchtelingen naar Myanmar.

Mensenrechten staan centraal in ons buitenland- en ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Nederland staat een integrale aanpak voor die gevoelige politieke en mensenrechtensituaties bespreekbaar maakt, bijvoorbeeld over SRGR, gender en RMG, en binnen de Samenspraak en Tegenspraak (Dialogue and Decent) programma's in Bangladesh. Mensenrechten zijn een integraal onderdeel van al onze activiteiten.

Resultaten per thema

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Voedsel- en voedingszekerheid Vrouwenrechten en Gendergelijkheid Water

Uitgelicht project Bangladesh

Profitable Opportunities for Food Security (PROOFS)

PROOFS is opgericht om de voedsel- en voedingsveiligheid te verbeteren via landbouwsystemen en het versterken van waardeketens. Hierdoor bereiken grotere hoeveelheden voedzaam eten en hygiëneproducten de doelhuishoudens, en daarmee verminderde de ondervoeding van 340.000 mensen.

PROOFS zorgde door integrale inventies en een multi-stakeholderaanpak voor flinke vooruitgang in het herkennen en aanpakken van voedsel- en voedingsonzekerheid. Door PROOFS hebben de leden hun productiviteit en inkomen kunnen vergroten d.m.v. diversificatie van gewassen, procesverbetering en verbindingen met lokale, nationale en internationale markten. Gewasdiversificatie heeft bewezen geleid tot meer variatie in dieet. Diversificatie naar groente-, vee-, pluimvee- en aquacultuur-subsectoren kan de beschikbaarheid van voedzaam en gevarieerd eten significant vergroten, en daarnaast bijdragen aan de welvaart van huishoudens die deze vormen van landbouw bedrijven.

PROOFS

Lees meer over het PROOFS-project (Engels)

Uitgelicht project Bangladesh

Bangladesh Delta Plan 2100 (BDP2100)

Op 4 september 2018 heeft de Nationale Economische Raad van Bangladesh, onder voorzitterschap van de premier, het BDP2100 goedgekeurd. Het BDP2100 is een langjarig, op water gerichte plan voor de economische ontwikkeling van Bangladesh. Het land zal Aangepast Delta Management gebruiken om klimaatverandering, aantasting van het milieu en de snelle verstedelijking het hoofd te bieden.

Voorop staan de uitdagingen die voortvloeien uit de geografische positie van Bangladesh in een grote rivierdelta, en die een belemmering kunnen zijn van het voortzetten en bestendigen van het proces van economische ontwikkeling. Nederland heeft Bangladesh technisch en financieel ondersteund bij de totstandkoming van dit alomvattende plan.

Het plan richt zich op negen kritieke gebieden en thema's, en bevat kort- tot middellange ontwikkelingsdoelen en investeringsprogramma's, die lopen tot 2031, in een portfolio van 80 projecten met een totale waarde van US$ 35 miljard. Bangladesh heeft de intentie uitgesproken zijn investeringen in water- en deltamanagement uit te breiden van 0,7 naar 2,5% van het BNP.

BDP2100 zal als leidraad dienen voor de toekomstige samenwerking tussen Bangladesh en Nederland.

Meer over het BDP2100 (Engels)

Lees meer over het Bangladesh Delta Plan 2100 (Engels)

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Resultaten

Indicator

Aantal gezondheidscentra die jeugdvriendelijke SRGR- en HIV/Aids-voorzieningen bieden

Score

266 gezondheidscentra

Voortgang

Op schema

Bangladesh heeft opmerkelijke vooruitgang geboekt in toegenomen vraag naar en gebruik van seksuele en reproductieve gezondheidszorg. In contrast daarmee staat de stagnatie van moedersterfte in de afgelopen zes jaar op 196 per 100.000 levend geboren kinderen. Dit toont de noodzaak van een betere beschikbaarheid (o.a. personeel) en kwaliteit van zorg (o.a. medische apparatuur), en van betere regulering van de private sector, waar het merendeel van de diensten geleverd wordt.

SRGR-zorg was voorheen niet jeugdvriendelijk. Daarom heeft de overheid, met technische hulp van het ADOHEARTS-project, nieuw beleid opgesteld. Dit beleid op Adolescent Friendly Health Services zorgt ervoor dat gezondheidswerkers worden getraind om op een onbevooroordeelde manier informatie te verstrekken en zorg te verlenen – met name op het gebied van seksualiteit en reproductieve gezondheid. Deze aanpak is inmiddels uitgerold in 266 gezondheidscentra (streefgetal: 120), waardoor een groot aantal jongeren toegang heeft tot deze diensten

266 gezondheidscentra bieden jeugdvriendelijke SRGR- en HIV/Aids-voorzieningen
Indicator

Aantal mensen bereikt met informatie over seksualiteit, HIV/Aids, Soa's, zwangerschap en anticonceptie

Score

596,263 jonge mensen bereikt

Voortgang

Op schema

In Bangladesh wonen ongeveer 30 miljoen adolescenten (10-19 jaar), en er heerst een cultuur waarin (vooral jeugd-) seksualiteit niet vrijelijk wordt besproken en er veel misverstanden, taboes en stigma's bestaan.

Door sociale druk en stigma's is het voor jonge mensen bijna onmogelijk de informatie en diensten te krijgen die ze nodig hebben. Daardoor krijgen jongens en meisjes verkeerde ideeën over seksualiteit, wat ertoe leidt dat jongens seksueel riskant gedrag vertonen en meisjes ongewenst zwanger raken. Ouders huwelijken hun dochters te jong uit, onwetend over de gezondheidsrisico's en levenslange sociaal-economische gevolgen voor deze meisjes.

596.263 jonge mensen en 374.102 leden van kernpopulaties bereikt met onbevooroordeelde, volledige en correcte informatie over seksualiteit, HIV/Aids, Soa's, zwangerschap en anticonceptie
Indicator

Aantal keer uitgebreide en veilige abortuszorg verleend

Score

3.606 maal veilige abortuszorg

Voortgang

Voortgang, niet op schema

De jeugdvruchtbaarheid in Bangladesh is een van hoogste ter wereld. Volgens de laatste volkstelling is de leeftijdsgroep van 15- tot 19-jarigen verantwoordelijk voor een kwart van de totale zwangerschappen. Binnen deze groep gebruikt slechts 42% moderne anticonceptie, wat leidt tot een groot aantal ongewenste zwangerschappen. Naast verbeterde beschikbaarheid van anticonceptie, zijn meer adolescenten zich bewust geworden van hoe en waar ze veilige abortuszorg kunnen verkrijgen.

In schril contrast met deze cijfers staat de stijging van abortus als doodsoorzaak. Uit onderzoek is gebleken dat dit getal tussen 2010 en 2016 is gestegen van 2 naar 15 vrouwen per 100.000 levendgeborenen. De relatieve bijdrage van abortus-gerelateerde moedersterfte steeg van 1 naar 7%. Deze cijfers zijn vermoedelijk veroorzaakt door slechte kwaliteit van de zorg. Het grootste deel van abortus-gerelateerde sterfgevallen vindt plaats onder vrouwen tussen 30 en 34 jaar.

3.606 maal (plus 1.714 maal via de HPNSP) veilige abortuszorg verleend via Menstruatieregulatie (MR), Menstruatieregulatie met Medicatie (MRM) en Post-abortus zorg (PAC).

Voedsel- en voedingszekerheid

De resultaten in context

Het is voor veel Bengalen nog steeds moeilijk om dagelijks veilig, betaalbaar en gezond eten te verkrijgen. Het Voedsel- en Voedingsveiligheidsprogramma FNS zorgt op drie manieren voor meer en beter voedsel voor huishoudens: via voedselverrijking en door mensen te informeren over voeding en voedingsdiensten; via voedingssensitieve waardeketens in de landbouw; en via verbeterd ecologisch landschapsmanagement.

Belangrijkste resultaten:

Toename van 1.266.607 mensen met een verbeterde voedselinname215.313 familieboerderijen met toegenomen productiviteit en/of inkomenToename van 33.083 hectare boerenland dat meer milieuvriendelijk wordt bewerkt

Deze resultaten worden toegeschreven aan:

distributie van verrijkt voedsel aan de meest kwetsbare groepen, bijvoorbeeld vrouwen in sociale vangnetten, kleine boeren en kledingarbeiders;verbetering van zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve input en output van de landbouw door technologie, ICT en marketing;verhoogde inkomsten op en buiten de boerderij, en verbeterde verbindingen naar de voedselmarkt;vrouwenemancipatie die leidde tot diversificatie van voedselproductie, betere voeding voor baby's en kinderen, en een betere verdeling van beschikbaar voedsel;ecologische duurzaamheid, water- en poldermanagement, en klimaatbestendigheid dan wel aanpassing aan het klimaat;meer data, informatie en kennis over productie en bewustwording.

Vrouwenrechten en Gendergelijkheid

Resultaten

Indicator

Aantal meisjes en vrouwen die toegang kregen tot bestaande beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt

Score

5.497 meisjes en vrouwen

Voortgang

Op schema

Meisjes en vrouwen kregen toegang tot bestaande beroepsopleidingen en baankansen om de duurzaamheid te garanderen. Nauwe samenwerking met overheidsinstanties heeft ervoor gezorgd dat de projecten sterker zijn verankerd in overheden en gemeenschappen, waardoor 5.497 meisjes en vrouwen toegang kregen tot beroepstrainingen, lokale vacatures of ondernemerschap. Hierdoor kunnen zij economisch onafhankelijker worden en bijdragen aan de economische ontwikkeling van Bangladesh.

5.497 meisjes en vrouwen kregen toegang tot bestaande beroepsopleidingen en de arbeidsmarkt
Indicator

Aantal aantoonbare bijdragen aan vrouwenrechten en gendergelijkheid door de publieke of private sector en het maatschappelijk middenveld

Score

3.475 aantoonbare bijdragen

Voortgang

Op schema

Schadelijke en discriminerende gewoonten als kindhuwelijken, achterlating, bruidsschatten en gender-gerelateerd geweld zijn hardnekkig. Bangladesh staat op de vierde plaats in de internationale ranglijst van kindhuweijken en 71% van de meisjes op het platteland en 54% in stedelijke gebieden trouwt voor haar 18e verjaardag. Deze traditionele gewoonten beperken de mogelijkheden van vrouwen om zich te ontwikkelen. Economische participatie is essentieel voor zowel de vrouwen als de economische ontwikkeling van een land.

3.475 aantoonbare bijdragen aan vrouwenrechten en gendergelijkheid door de publieke of private sector en het maatschappelijk middenveld
Indicator

Aantal maatschappelijke organisaties die zijn toegerust met betere middelen om vrouwen- en meisjesrechten en gendergelijkheid te bevorderen

Score

1.436 organisaties

Voortgang

Op schema

Resultaten op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid kunnen worden toegeschreven aan het volgende:

1. Projecten als Nirapod 2, IMAGE Plus, Making Market Work for Women en SHOKHI hebben door overdracht van kennis, informatie en vaardigheden maatschappelijke organisaties beter toegerust om vrouwen en meisjes te ondersteunen bij gender-gerelateerd geweld, toegang tot andere publieke en private diensten en deelname aan de economie.

2. Projecten waarin gericht werd samengewerkt met en binnen gemeenschappen om hun stem te laten horen voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Naast verspreiden van kennis en vergroten van capaciteit, richtten projecten zich op het organiseren en creëren van publieke evenementen, rally's, workshops, straattoneel, tv-reclames, tv-drama's, FM-radioprogramma's en on- en offline artikelen. De groeiende aandacht voor vrouwenemancipatie – samen met sociale en economische ontwikkeling en gender-gerelateerd geweld inclusief kindhuwelijken – zorgt voor een veranderende mentaliteit.

1.436 maatschappelijke organisaties zijn toegerust met betere middelen om vrouwen- en meisjesrechten en gendergelijkheid te bevorderen, ook op het gebied van economische emancipatie.

Water

Resultaten

Indicator

Aantal mensen die profiteren van verbeterde waterbeveiliging en -veiligheid in het projectgebied

Score

0,15 miljoen

Voortgang

Op schema

Het gestelde resultaat geeft de toegenomen hoeveelheid mensen in polder- of kustgebieden weer die goed beschermd zijn tegen water en die in staat zijn zichzelf en hun inkomen te beschermen tegen natuurrampen, door projecten waarin Nederland een rol speelde. In het bijzonder betekent waterbeveiliging de beschikbaarheid van zoet water voor multifunctioneel gebruik (productie en consumptie), een constante zorg in zoutwatergetijdegebieden.

Deze resultaten zijn behaald door drie projecten in de kustgebieden van Bangladesh:

1. Blue Gold (Nederlandse bijdrage: 82% van de totale projectkosten)

2. South-west II (Nederlandse bijdrage: 12%)

3. CSDP IV (Nederlandse bijdrage: 22%)

Binnen deze projecten is ongeveer 63% van het totaal toe te schrijven aan Blue Gold. CDSP IV bevindt zich in de consolidatiefase en droeg in 2018 26% van het totale resultaat bij.

Het bredere thema waterbeveiliging en waterveiligheid omvat zowel technische als niet-technische interventies. Technische interventies zijn onder meer bouw/herbouw van drainagesluizen en taluds, dijkbescherming, opnieuw uitgraven van kanalen, etc. Het niet-technische deel behelst onder andere het opzetten van waterbeheergroepen, capaciteitsontwikkeling, institutionele ontwikkeling t.b.v. participatief waterbeheer, verbeteren van landbouwproductiviteit, versterken van de landbouwwaardeketen, etc. Deze aspecten zijn complementair en creëren samen een goed functionerend watermanagementsysteem dat waterveiligheid en waterbeveiliging garandeert aan de lokale bevolking.

Aantal mensen die profiteren van toegenomen waterbeveiliging en -veiligheid
Indicator

Aantal mensen dat toegang heeft gekregen tot veilige drinkwaterfaciliteiten

Score

60.000

Voortgang

Op schema

Het gestelde resultaat geeft de hoeveelheid mensen weer die toegang hebben verkregen tot veilige drinkwaterfaciliteiten door projecten waaraan Nederland een bijdrage leverde. Door gebrek aan onderhoud en verkeerd gebruik raakten WASH-voorzieningen eerder snel in slechte staat. Dit programma is derhalve speciaal gericht op duurzaam gebruik van waterfaciliteiten.

Deze resultaten zijn behaald door drie projecten in drie verschillende contexten:

1. BRAC WASH Integration (Nederlandse bijdrage: 72% van de totale projectkosten)

2. MaxNutriWASH (Nederlandse bijdrage: 100%)

3. CDSP IV (Nederlandse bijdrage: 22%)

Ongeveer 84% van het resultaat is toe te schrijven aan het BRAC WASH Integration-project. De bijdrage van CDSP IV is relatief laag met 3%, aangezien dit project zich in de consolidatiefase bevindt.

Binnen het MaxNutriWASH-project is slechts een klein deel van het resultaat (ongeveer 13% van het totaal) behaald als gevolg van vertraging in de implementatie en de ontwikkeling van een nieuwe aanpak.

Aantal mensen
Indicator

Aantal mensen met toegang tot adequate en verbeterde sanitaire voorzieningen

Score

0,26 miljoen

Voortgang

Op schema

Het gestelde resultaat geeft het additionele aantal mensen weer dat toegang heeft verkregen tot adequate en verbeterde sanitaire voorzieningen door projecten waaraan Nederland een bijdrage leverde.

Om juist gebruik van de sanitaire voorzieningen te garanderen, was er een sterke focus op het stimuleren van hygiëne en gedragsverandering. Binnen het bestaande kader kunnen we de resultaten hiervan echter niet weergeven.

Deze resultaten zijn behaald door drie projecten in drie verschillende contexten:

1. BRAC WASH Integration (Nederlandse bijdrage: 72% van de totale projectkosten)

2. MaxNutriWASH (Nederlandse bijdrage: 100%)

3. CDSP IV (Nederlandse bijdrage: 22%)

Ongeveer 93% van het resultaat is toe te schrijven aan het BRAC WASH Integration-project. Dit is het resultaat van de respons n.a.v. de humanitaire crisis als gevolg van de influx van de Rohingya uit Myanmar eind 2017. Er ontstond een enorme vraag naar WASH-voorzieningen voor 1 miljoen extra mensen in het vluchtelingenkamp. Onze implementatiepartner heeft deze faciliteiten d.m.v. aanvullende steun op korte termijn kunnen realiseren.

Na deze succesvolle respons op een noodsituatie, bestaat nu de uitdaging voor BRAC en andere hulporganisaties dit voorzieningenniveau in de komende jaren te handhaven.

Aantal mensen
Fred Hoogervorst

Achtergrond en toekomst Bangladesh

Blik op de toekomst

Bangladesh is niet langer slechts ontvanger van financiële steun. Bangladesh is een laag middeninkomen land geworden en naar verwachting blijft de economie de komende jaren groeien met 8% per jaar. In 2024 zal het land niet meer vallen onder de categorie ‘minst ontwikkelde landen’.

In het licht van deze ontwikkelingen zal onze relatie met het land verbreden tot een bilaterale relatie met meer aandacht voor economische betrekkingen (handel en investeringen), internationale samenwerking, kennispartnerschap en beleidsdialoog op overheidsniveau. Het potentieel voor economische diplomatie is aanzienlijk, vooral in sectoren waarin Nederland een goede reputatie heeft.

Op basis van geleerde lessen uit onze eerdere samenwerking met Bangladesh, zal de relatie onder meer de volgende componenten bevatten:

Overheid-tot-overheid-samenwerking op strategische beleidszaken, zoals deltamanagement (waarbij Nederland als een strategische beleidspartner opereert).

Kennis-naar-kennis-samenwerking (waarbij Nederland als kennis- en expertisecentrum opereert).

Linken van Nederlandse belangen (zoals handelsbelangen of kennis) aan onze ontwikkelingssamenwerkingsactiviteiten.

Toenemende nadruk op het stimuleren van handel en investeringsmogelijkheden voor Nederlandse bedrijven, o.a. door meer gebruik te maken van bestaande financiële instrumenten en handelsbevordering.

Toegenomen aanwezigheid van Nederlandse bedrijven en kennisinstituten.

Toegenomen samenwerking met Nederlandse ontwikkelingsorganisaties voor de private sector, zoals de FMO, CBI en PUM.

Aanvullende bronnen

Landenpagina op Rijksoverheid.nl

Nederland wereldwijd - Bangladesh

Facebookpagina Bengalese ambassade

Ambassade van Bangladesh in Nederland

Website Bengalese ambassade

Ambassade van Bangladesh in Nederland

Resultaten Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Download PDF met resultaten voor Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in Bangladesh

Resultaten Voedsel- en voedingszekerheid

Download PDF met resultaten voor Voedsel- en voedingszekerheid in Bangladesh

Resultaten Vrouwenrechten en Gendergelijkheid

Download PDF met resultaten voor Vrouwenrechten en Gendergelijkheid in Bangladesh

Resultaten Water

Download PDF met resultaten voor Water in Bangladesh

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven