Uitgelichte resultaten

Versterking van officiële instanties (Congolese politie en leger in Oost-Congo) om tegemoet te komen aan de noden en rechten van de lokale bevolking.

Oprichting van 1-stop-centra voor brede zorg (medisch, juridisch, psychologisch, economisch, re-integratie) voor slachtoffers van seksueel en gender-gerelateerd geweld.

Verbetering van gendergelijkheid in besluitvorming van huishoudens

Participerende cartografie is ontwikkeld en vervolgens in gebruik genomen door de Congolese overheid, en dient als basis voor de uitgifte van groepseigendomsakten.

Inleiding

Nederlandse programma's in het Grote Merengebied dragen bij aan het stimuleren van stabiliteit in de regio door het identificeren van de belangrijkste oorzaken van conflicten:

Politiek – gebrek aan veiligheid, rechtsorde en inclusieve rechtsgang, corruptie en straffeloosheidEconomisch – armoede en bevolkingsdruk, werkeloosheid, ongelijke verdeling van natuurlijke hulpbronnenSociaal – etnisch en politiek wantrouwen, ontheemding, migratie en verplaatsing, genderongelijkheidMilieu – landdegradatie en klimaatverandering

Resultaten 2018

Nederland werkt aan groei van veiligheid en stabiliteit in de regio. In Oost-Congo is de veiligheidssituatie verbeterd door een betere samenwerking tussen lokale instanties en de bevolking. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van veiligheidsplannen die gesteund worden door de overheid, en die input kunnen geven aan nieuwe programma's en het verder betrekken van relevante politieke spelers.

Grensoverstijgende programma's zorgen voor een beter begrip onder de lokale bevolking over hoe etnische identiteit gebruikt wordt om mensen te manipuleren, en hoe dat kan leiden tot conflicten.

Door middel van SRGR-programma's hebben slachtoffers van gender-gerelateerd geweld betere zorg ontvangen in 1-stop-centra die medische, psychosociale en juridische hulp verlenen.

Gewelddadige mannen uit politie en leger en ex-strijders ontvingen therapie waardoor geweld in de gemeenschappen af is genomen. Dit programma wordt door de politie als een succes ervaren en is opgenomen in het curriculum van de politieopleiding.

Ten aanzien van voedsel- en voedingszekerheid is het succes in het verkrijgen van eigendomsrechten van land een voorbeeld van landzekerheid voor boerengemeenschappen.

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Water Voedsel- en voedingszekerheid

Uitgelicht project Grote Merengebied

Living Peace in Democratic Republic of Congo

Het Living Peace Institute (LPI) is een organisatie die werkt aan vrede in post-conflictgebieden. Via dit project nemen mannen (meestal uit politie en leger) die verscheidene vormen van geweld hebben gepleegd, deel aan therapiesessies.

Deze hebben tot doel hen te helpen op een niet-gewelddadige manier om te leren gaan met hun familie en de gemeenschap, en hun trauma te genezen. Deze positieve veranderingen dragen samen met het herstel van vreedzame familierelaties bij aan vrede en gelijkwaardigheid binnen de gemeenschap.

Het programma heeft 3.630 mannen en hun families bereikt. De betrokkenheid van lokale autoriteiten (met name de nationale politie en het leger) draagt bij aan de bestendiging en duurzaamheid van deze interventie.

Lees meer op OpenAid (Engels)

Lees meer over het Living Peace Project op OpenAid (Engels)

Veiligheid en Rechtsorde

De resultaten in context

Lokale veiligheidsplannen bieden concrete activiteiten om veiligheid op lokaal niveau te verbeteren en geven input voor politieke betrokkenheid. Alle betrokken partijen en de centrale overheid – bij monde van het Ministerie van Binnenlandse Zaken – hebben de veiligheidsplannen bekrachtigd. Hierin staan bijvoorbeeld kwesties met betrekking tot intimidatie door de politie en het leger, en de ondersteuning van gewapende groepen door leiders. Doordat ze door de autoriteiten zijn gevalideerd, ontstaat er ruimte voor politieke en maatschappelijke dialoog, bijvoorbeeld via het CISPE, het Consortium for Integrated Stabilisation and Peace of Eastern DRC.

De implementatie van het I4S Trustfonds ter ondersteuning van de Stabilisation Support Unit (SSU) van het MONUSCO-project heeft geresulteerd in politieke betrokkenheid op lokaal en nationaal niveau, en geleid tot de aankomende vredesovereenkomst met de FRPI (een gewapende groep in de provincie Ituri).

Via het Media for Dialogue-project (M4D) kregen 21 gemeenschappen steun bij het begrijpen van de oorzaken van geweld en het leren herkennen en weerstaan van de drang naar geweld. Grensoverstijgende debatten van leiders met jongeren, handelaars en vrouwen droegen bij aan open discussies.

Ten slotte monitorden, verzamelden en analyseerden 50 journalisten uit de DRC, Rwanda en Burundi haatzaaiende teksten en ontwikkelden en publiceerden zij berichten om die tegen te spreken.

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De resultaten in context

Interventies bij de politie, het leger en ex-strijders hebben ertoe geleid dat 3.630 gewelddadige mannen specifieke therapiesessies hebben kunnen bijwonen. Deze interventies leidden tot een gedragsverandering die werd herkend en gesteund door hun meerderen, wat weer heeft geleid tot het opnemen van deze benadering van de geweldsproblematiek in het curriculum van de politieopleiding. Uit rapporten blijkt, dat een substantieel aantal deelnemers na het volgen van de therapie niet terugviel in het oude gedrag.

In 338 dorpen zijn via het Mawe Tatu-project spaar- en leningsorganisaties opgericht om de economische kansen voor vrouwen te verbeteren. Dit heeft geresulteerd in vele kleine bedrijfjes, en daardoor zijn veel vrouwen nu zelfredzaam en hebben zij een betere positie in zowel hun gezin als binnen hun gemeenschap.

Via het Commodities-Chain-Care-project hebben medewerkers in de gezondheidszorg vaardigheden verkregen om op een geïntegreerde manier (medisch, juridisch, psychologisch, economisch) om te gaan met gender-gerelateerd geweld, in zogenaamde 1-stop-centra. Ook zijn 157 gezondheidscentra op het platteland van Oost-Congo uitgerust met zogenaamde ‘verkrachtingssets’ – eerstehulpsets voor slachtoffers van seksueel en gender-gerelateerd geweld – en anticonceptiemiddelen.

Water

De resultaten in context

Het Lake Kivu Monitoring Project (LKMP) heeft gezorgd voor meer kennis over het waterecosysteem en de gasreserves. De soms moeilijke dialoog tussen de twee betrokken landen, Rwanda en de DRC, werd geholpen door hun gedeelde belang rondom gaswinning. De twee landen zijn nu in de voorbereidende fase voor het gezamenlijk formuleren van managementvoorschriften – operationele regels voor de exploitatie van gas. Dit is een cruciale stap in het waarborgen van een veilige en milieuvriendelijke exploitatie van de gasvelden. De landen hebben ook een memorandum getekend voor de gezamenlijke exploitatie van gas. Dit moet leiden tot de opwekking van 200 megawatt elektriciteit.

De Greater Virunga Transboundary Collaboration heeft de harmonisatie van wet- en regelgeving en bestrijding van misdrijven tegen wilde dieren in de regio geformaliseerd. De drie lidstaten (Rwanda, Uganda en de DRC) hebben toegezegd de kantoor- en personeelskosten volledig te financieren. Deze steun is van groot belang voor het verder versterken van de trilaterale samenwerking bij het beschermen van het unieke Greater Virunga Landscape.

Voedsel- en voedingszekerheid

De resultaten in context

Via twee projecten is gewerkt aan strategieontwikkeling voor toegang tot land en waardeketenontwikkeling: Food security and inclusive Access to Resources for conflict-sensitive Market development (FARM) en Maji ya Amani.

In deze rapportageperiode bevindt de selectie van waardeketens zich slechts in de beginfase. Steun aan de productiezijde van waardeketens is begonnen en heeft 1.500 boeren in Noord-Kivu bereikt.

Land is een van de belangrijkste oorzaken van conflicten in de regio. Daarom is het van belang dat landbezit is vastgelegd voordat herstel van irrigatiesystemen de belangstelling van de elite zou kunnen wekken om hier beslag op te leggen. Maji ya Amani heeft participerende cartografie geïntroduceerd, die de basis vormt voor het toewijzen van land. Ten tijde van dit schrijven doen alle overheidsniveaus mee aan het veiligstellen van land en zijn de eerste groepseigendomsakten verstrekt.

De organisatie van een conferentie over grondbezit heeft de aandacht en politieke steun van de centrale overheid getrokken en het Ministerie van Landbezit is nu medeorganisator. De inhoud van de conferentie is vastgesteld en zal aandacht besteden aan alle probleemgebieden, inclusief gevoelige kwesties als landroof. Deze krachtige inzet van de regering opent de deur naar politieke betrokkenheid bij dit uiterst gevoelige onderwerp.

UN Photo / Sylvain Liechti

Achtergrond en toekomst Grote Merengebied

Achtergrond

Via een aantal projecten is men erin geslaagd succesvolle samenwerkingen te creëren tussen veiligheidstroepen, andere overheidsonderdelen en gemeenschappen. Deze projecten worden geïmplementeerd door samenwerking tussen de VN en internationale NGO's, die worden gefinancierd vanuit het trustfonds voor de implementatie van de International Security and Stability Support Strategy (I4S).

De veiligheidssituatie in Oost-Congo en de uitbraak van Ebola hebben een negatieve impact gehad op de resultaten, en implementatie moest meermalen worden uitgesteld.

De complexiteit van de regio heeft ertoe geleid dat voor de meeste projecten eerst uitgebreid onderzoek wordt gedaan voordat activiteiten worden uitgevoerd. De uitdaging is een balans te vinden tussen enerzijds een adequate en volledige analyse vooraf, en anderzijds al doende te leren in een complexe en conflictgevoelige omgeving als de DRC.

De politieke dimensie van het Grote Merenprogramma zal meer aandacht krijgen om ervoor te zorgen dat resultaten beklijven. Veel van de projecten hebben de steun en betrokkenheid van de politieke en ambtelijke leiders nodig om hun effectiviteit en duurzaamheid te kunnen waarborgen.

Blik op de toekomst

Vanaf 2019 zal Nederland meer politiek georiënteerde initiatieven gaan ontplooien richting het Grote Merengebied. Naar aanleiding van lessen uit het verleden zullen we in toenemende mate de nadruk leggen op een politieke dialoog over conflict-gerelateerde kwesties tussen relevante politieke actoren. We willen de link tussen ontwikkelingsprojecten en de politieke context waarbinnen zij worden uitgevoerd, versterken.

Daarnaast zal de nadruk worden gelegd op het ondersteunen van lokale gemeenschappen bij het omgaan met conflicten en het verbeteren van de conflictgevoeligheidsvaardigheden van de partners die de Nederlandse programma's uitvoeren. Stabiliteit en veiligheid blijven de belangrijkste themagebieden voor het Grote Merenprogramma. Nieuwe programma's op het gebied van conflictmineralen en veilige toegang tot land zullen worden ontwikkeld.

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven