Uitgelichte resultaten

Verbeterde detentieomstandigheden en eerlijker procesgang door bouw van het Mogadishu Prison and Court Complex

221 journalisten hebben via vakopleiding hogere kwaliteit nieuwsreportages afgeleverd

11.000 personen in Somaliland hebben juridische dienstverlening van de overheid ontvangen

235 Afrikaanse beleidsmakers getraind in goed bestuur, het tegengaan van seksueel en genderspecifiek geweld, terrorismebestrijding en wederopbouw

Versterkte capaciteit van de AU en IGAD voor vroegtijdige signalering van en bemiddeling bij conflicten, o.a. leidend tot een nieuw vredesakkoord in Zuid-Soedan

Inleiding

De Hoorn van Afrika heeft een hoopgevende ontwikkeling doorgemaakt. Sinds de benoeming van de nieuwe premier van Ethiopië werden veel positieve veranderingen in gang gezet. Wel bleven lokale conflicten bestaan, wat leidde tot grote aantallen ontheemden.

Op regionaal niveau waait er een nieuwe wind sinds het Ethiopisch leiderschap een concrete handreiking deed naar Eritrea om de 20 jaar durende impasse – geen oorlog, geen vrede – te doorbreken. Ethiopië en Eritrea sloten een historisch vredesakkoord en Eritrea zocht toenadering tot zijn buurlanden na een langdurig isolement.

In Somalië voerde de federale regering politieke, economische en veiligheidshervormingen door. Het overheidsbudget nam toe. De situatie bleef echter instabiel, doordat de terreurorganisatie Al-Shabaab nog altijd heel actief was.

De humanitaire situatie in de regio bleef zorgwekkend door aanhoudende extreme droogte en conflicten.

Nederland heeft bilaterale programma’s in verschillende landen in de Hoorn van Afrika, namelijk Ethiopië en Zuid-Sudan (resultaten daarvan zijn te vinden in de betreffende landenfiches). Op deze pagina worden alleen resultaten uitgelicht die betrekking hebben op de regionale organisaties AU en IGAD en de resultaten die zijn bereikt met het programma voor Somalië

Resultaten 2018

Somalië

Nederland leverde een betekenisvolle bijdrage aan staatsopbouw in Somalië via steun aan rechtsstaatontwikkeling, (maritieme) veiligheid, stabiliteit en legitiem bestuur. Door de bouw van het gevangenis- en rechtbankcomplex in Mogadishu bijvoorbeeld worden binnenkort meer verdachten van zware misdrijven volgens internationale rechtsnormen berecht en gedetineerd. Ook is de capaciteit van de maritieme politie versterkt, waardoor meer en betere opsporingsactiviteiten konden worden uitgevoerd.

Regionale organisaties

Nederland droeg bij aan het versterken van de Afrikaanse Unie (AU), de organisatie waar alle Afrikaanse landen lid van zijn. Het werk van de AU is in het directe belang van Nederland omdat de organisatie bijdraagt aan de stabiliteit van Afrika. Mede door zijn ligging heeft het continent een directe impact op Europa, onder andere op het gebied van veiligheid, migratie en economische relaties.

Nederland droeg ook bij aan versterking van de Intergovernmental Authority on Development (IGAD), de belangrijkste organisatie voor samenwerking tussen de landen in de Hoorn van Afrika, en de denktank Institute for Security Studies (ISS).

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde

Uitgelicht project Hoorn van Afrika

Mogadishu Prison and Court Complex (MPCC)

Door de bouw van het gevangenis- en rechtbankcomplex in Mogadishu worden binnenkort meer verdachten van zware misdrijven berecht en gedetineerd volgens internationale rechtsnormen.

www.openaid.nl

Lees meer over het project MPCC op OpenAid

Veiligheid en Rechtsorde

Resultaten

Indicator

Steun aan Afrikaanse Unie Vrede en Veiligheidsdepartement

Score

Voortgang

Op schema

Met deze activiteit droeg Nederland met een groep van gelijkgezinde donoren (EU, Zweden, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk) gezamenlijk bij aan de African Peace and Security Architecture (APSA), het raamwerk waaronder al het werk van de Afrikaanse Unie op het gebied van vrede en veiligheid wordt uitgevoerd. Nederland heeft daarnaast afzonderlijk bijgedragen aan conflictbemiddeling in Zuid-Sudan en Soedan en aan het opzetten van systemen voor vroegtijdige signalering van conflicten.

Deze bijdragen hebben er onder andere voor gezorgd dat de AU het volgende kon doen:

een rol spelen in conflictbemiddeling bij verschillende conflicten in Afrikaeen systeem ontwikkelen waardoor landen in kaart kunnen brengen hoe ze kwetsbaar zijn voor conflicteen bijdrage leveren aan de aanpak van extremisme in de lidstatenvroegtijdig conflicten signaleren.

De uitvoering van activiteiten in de rapportageperiode liep grotendeels op schema. Uitvoering van APSA als geheel is een lange termijn proces, waarvoor regelmatige monitoring noodzakelijk is.

De groep van donoren heeft het dagelijks werk van het Vrede en Veiligheidsdepartement ondersteund, zodat de implementatie van de African Peace and Security Architecture kon worden uitgevoerd.
Indicator

Steun aan IGAD Vrede en Veiligheid

Score

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Met deze activiteit droeg Nederland met een groep van gelijkgezinde donoren (EU, Oostenrijk, Zweden, Noorwegen, Denemarken) bij aan uitvoering van IGAD-activiteiten op het gebied van vrede en veiligheid. Nederland heeft besloten de vorm van steun te veranderen en nauwer aan te sluiten bij een groot EU-programma op dit vlak dat wordt uitgevoerd door de Oostenrijkse Ontwikkelingsorganisatie ADA. Nederland heeft in dit kader samen met anderen bijgedragen aan:

conflictbemiddeling in Zuid-Sudan en Somalië het versterken van de infrastructuur voor conflictbemiddeling bij kleinere conflicten het versterken van de rol van vrouwen in conflictpreventiehet opzetten van structuren voor het voorkomen van extremisme.

De steun liep achter op de planning van IGAD, voornamelijk vanwege de onverwacht lagere inkomsten. IGAD ontving minder bijdragen van donoren en lidstaten dan gehoopt.

De groep van donoren heeft het IGAD vrede- en veiligheidsdepartement ondersteund, zodat alle aspecten van hun werk op dat vlak werden gefaciliteerd en verbeterd.
Indicator

Steun aan het Institute for Security Studies, Addis Abeba

Score

235 personen getraind

Voortgang

Op schema

Met deze activiteit heeft Nederland bijgedragen aan het versterken van de capaciteit van Afrikaanse beleidsmakers op het gebied van veiligheid.

Beleidsmakers werden via een interactieve methode getraind op het gebied van onder meer:

goed bestuurtegengaan van seksueel en genderspecifiek geweldterrorismewederopbouw na conflictvredesopbouw.

Er werden meer trainingen gegeven dan gepland (8 in plaats van 5). In totaal werden 235 personen getraind. Deelnemers waren afkomstig van de AU, de Regional Economic Communities (organisaties van Afrikaanse regio’s), nationale overheden, politie, openbaar ministerie, het leger, ngo’s en de media.

235 beleidsmakers getraind
Indicator

Aantal maritieme politiefunctionarissen getraind in effectieve patrouillering op zee

Score

41

Voortgang

Voortgang, niet op schema

United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) – Maritime Crimes Programme

Nederland draagt bij aan opbouw van de rechtsstaat in Somalië. De hoofdonderdelen van een rechtsstaat zijn goed werkende politie, justitie en gevangeniswezen. Het programma van UNODC in Somalië richt zich op alle genoemde onderdelen. Nederland draagt hieraan bij samen met andere donoren. De focus van dit programma is bestrijding van maritieme misdaad.

In de verslagperiode heeft UNODC de maritieme politie in Mogadishu, Bosasso en Berbera versterkt door het geven van trainingen en het verschaffen van materieel om de maritieme politie-eenheden operationeel te houden.

Er zijn in totaal 68 maritieme politiefunctionarissen getraind, van wie 41 met Nederlandse financiering. De doelstelling van 72 functionarissen was berekend op basis van een hoger programmabudget dan het budget dat uiteindelijk is gebruikt. De reden hiervoor is dat de organisatie ook in het volgende jaar wilde doorgaan met trainingen. Omdat dit de duurzaamheid van het project ten goede kwam, is Nederland akkoord gegaan met projectverlenging.

41 getrainde maritieme politiefunctionarissen
Indicator

Verbeterde infrastructurele capaciteit van het Somalische strafrechtssysteem om verdachten van ernstige misdrijven te vervolgen

Score

Eerste fase MPCC 98% af

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Een ander UNODC-programma ondersteunt de bouw van het MPCC. Dit verbetert de toegang tot justitie voor verdachten met een groot risico (met name gerelateerd aan piraterij en terrorisme).

Regels en omstandigheden in de gevangenis zullen voldoen aan de internationale (mensenrechten-)normen. Het complex is zodanig ontworpen dat het in fases kan worden opgebouwd. De eerste bouwfase maakt het complex klaar voor het detineren van 300 gevangenen. Afronding van latere bouwfasen vergroot de capaciteit van het complex. De bouw van het complex heeft vertraging opgelopen wegens uitdagingen op veiligheidsgebied.

Indicator

Versterkt (legitiem) bestuur in Somaliland

Score

11.000 pers. diensten ontvangen

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Somaliland Development Fund (SDF)

Het SDF ondersteunt projecten in Somaliland op een groot aantal terreinen die aansluiten bij de prioriteiten van het Somaliland National Development Plan. Dit zijn bijvoorbeeld infrastructuur, water, landbouw, visserij, milieu, onderwijs, gezondheidszorg.

Uitvoering van de projecten leidt tot een verbeterde dienstverlening door de Somalilandse autoriteiten. Hierdoor neemt het vertrouwen van de burger in de overheid toe, wat bijdraagt aan stabiliteit.

Somalilandse ministeries leiden de projecten met hulp van SDF. Dit creëert capaciteitsvergroting van de overheid. Ook bevordert het de duurzaamheid van de Nederlandse bijdrage.

De geboekte voortgang is aanzienlijk, maar minder groot dan gepland. Oorzaak is dat andere donoren minder dan gepland bijdroegen aan het SDF. Ook zorgden politieke ontwikkelingen (presidentsverkiezingen) en een ernstige droogte ervoor dat de autoriteiten aan effectiviteit verloren.

Indicator

Aantal journalisten dat heeft deelgenomen aan trainingen kwaliteitsvergroting journalistieke verslaglegging

Score

221 journalisten

Voortgang

Op schema

Free Press Unlimited – Strengthening Somali Media

Persvrijheid is essentieel in een rechtsstaat. Wanneer journalisten in staat zijn vrij en op professionele wijze te rapporteren, dragen zij bij aan transparant en verantwoordelijk bestuur en versterking van het sociaal contract. Dit leidt tot grotere rechtszekerheid van de burger.

Met de bijdrage aan FPU is de kwaliteit van berichtgeving door Somalische journalisten vergroot en de basis gelegd voor een structurele verbetering van het opleidingsniveau van journalisten in Somalië. FPU heeft dit bereikt door trainingen en het helpen ontwikkelen van een opleidingscurriculum voor Somalische universiteiten. 221 journalisten hebben deelgenomen aan dit trainings- en coachingstraject voor verbetering van vakkennis en ethiek. Dit heeft geleid tot nieuwsreportages van een verbeterde kwaliteit.

Enkele trainingen van FPU-partner Media Ink moesten worden uitgesteld vanwege de veiligheidssituatie. Toch is FPU erin geslaagd om meer journalisten te trainen dan gepland.

Een lokaal vredescomité in Somalië. Interpeace and Peace and Development Research Center (PDRC)

Achtergrond en toekomst Hoorn van Afrika

Achtergrond

In Somalië werd bescheiden voortgang geboekt op het gebied van stabilisering, federalisering en hervorming van de veiligheidssector. Toch bleef de veiligheidssituatie slecht door een gebrek aan controle van de Somalische overheid over het volledige Somalische grondgebied.

Terreurorganisatie Al-Shabaab beheerste de facto een groot deel van het land. Spanningen tussen clans of andere groeperingen liepen geregeld uit op gewapende conflicten. Al-Shabaab ging door met het plegen van aanslagen, vaak met burgerdoden tot gevolg. Ondanks de ernstige droogte die het land een jaar eerder bijna in een volledige hongersnood stortte, bleef Somaliland een baken van relatieve stabiliteit in regio.

De AU is de organisatie waarin alle landen in Afrika vertegenwoordigd zijn en die zich richt op vrede en veiligheid, economische integratie, goed bestuur en de vertegenwoordiging van Afrika op het wereldtoneel.

IGAD is de regionale organisatie van de landen in de Hoorn van Afrika. IGAD is opgericht om een gezamenlijk antwoord te vinden op de droogte in de regio die leidde tot voedseltekorten. Later is het mandaat uitgebreid en is IGAD ook actief geworden op het gebied van onder meer vrede- en veiligheid. IGAD is het belangrijkste platform voor gezamenlijke dialoog voor landen in de regio.

ISS is een gerenommeerde Afrikaanse denktank. Met Nederlandse steun is ISS in staat gesteld om bij te dragen aan de capaciteitsopbouw van Afrikaanse beleidsmakers.

Blik op de toekomst

Somalië

De focus van Nederland in Somalië blijft liggen op rechtsstaatontwikkeling, legitieme overheid, stabiliteit en (maritieme) veiligheid. Er komt meer aandacht voor het tegengaan van radicalisering en gewelddadig extremisme. Daarnaast richt Nederland zich op private-sectorontwikkeling, met als belangrijk doel bij te dragen aan jeugdwerkgelegenheid. Ook blijft Nederland humanitaire hulp geven, met meer aandacht voor het vergroten van de weerbaarheid van de Somalische bevolking tegen humanitaire rampen.

Regionale organisaties

Nederland blijft de AU en IGAD steunen op het gebied van vrede en veiligheid. Daarbij vindt Nederland het belangrijk te werken aan het voorkomen van conflicten, aan een functionerende rechtsstaat en legitiem bestuur, gelijke rechten en bemiddeling bij conflicten. Er komt meer aandacht voor de financiële en bredere hervormingen van beide organisaties, om te zorgen dat de organisaties beter functioneren en minder externe steun nodig hebben. In nauwe samenwerking met andere partners, zoals de EU, zet Nederland in op een versterkte diplomatieke samenwerking met beide organisaties. Ook blijft Nederland samenwerken met ISS, waarbij de steun gericht zal zijn op het werk van ISS met de Afrikaanse Unie.

Aanvullende bronnen

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Hoorn van Afrika

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven