Uitgelichte resultaten

Nederlandse inzet droeg bij aan het versterken van landbouwberoepsonderwijs en -opleidingen

150.000 mensen kregen toegang tot veilig drinkwater. Het totaal voor nu lopende projecten staat daarmee op 370.000. Sinds 2012 hebben ca. 1,65 miljoen mensen dankzij Nederlandse steun de beschikking gekregen over veilige sanitaire voorzieningen

1.761 mensen (991 vrouwen) verkregen toegang tot het rechtssysteem en/of konden hun rechten opeisen met behulp van juridische scholen, juridisch medewerkers of advocaten

Inleiding

Nederland blijft zich richten op die thema's waar Nederlandse expertise de meeste toegevoegde waarde heeft: Water, Landbouw en Veiligheid en Rechtsorde. Onze kennis op deze gebieden kan bijdragen aan het halen van verschillende SDGs. Binnen deze context heeft Nederland ook bijgedragen aan ontwikkeling van de private sector en het onderwijs.

In de periode 2017-2018 heeft Indonesië een stabiele economische groei van 5% laten zien. Er blijven echter uitdagingen op het gebied van zakendoen waardoor ontwikkelingen voor handel en buitenlandse investeringen kunnen stagneren. Op het gebied van rechtsorde neemt de Indonesische Hoge Raad het voortouw bij hervormingen van het rechtssysteem die essentieel zijn voor verbetering van rechtszekerheid in het land. Hoewel dit een lange termijn proces is, zijn de eerste mijlpalen al gerealiseerd, zoals een nieuw (vereenvoudigd) format voor vonnissen. Op politiek vlak stond 2018 onder andere in het teken van de regionale verkiezingen van juni 2018 en de start van de campagnes voor de regionale en nationale verkiezingen (inclusief presidentsverkiezingen) van april 2019.

Het belangrijkste doel van het landbouwprogramma dat begin 2018 gestart is, is het verbeteren van landbouwberoepsonderwijs door het afleveren van bekwame afgestudeerden die voldoen aan de wensen van de arbeidsmarkt. Door te investeren in middelbare beroepsopleidingen, studenten, het opleiden van leraren in nauwe samenwerking met de industrie draagt het programma bij aan de economische ontwikkeling van Indonesië. Waar we zijn begonnen op twee landbouwscholen op Java, is het onze ambitie het project uit te breiden naar minstens 60 middelbare beroepsopleidingen in heel Indonesië.

Resultaten 2018

Water

De drie sanitatieprogramma's (USDP2, SEHATI en SNV/Lampung) hebben concreet bijgedragen aan een verbetering van het plannen, budgetteren en uitvoeren van sanitaire en hygiëneprogramma's in de respectievelijke programmagebieden en, via replicatie, daarbuiten. Intensieve samenwerking met centrale-, gemeentelijke- en districtsoverheden en jarenlange opbouw van hun capaciteit is een effectieve aanpak gebleken.

Rechtsorde

Nederland draagt bij aan betere toegang tot het rechtssysteem voor kwetsbare groepen via een programma met LBH APIK en aan versterking van de wijkagenten op Papoea, West-Papoea en de Molukken. Daarnaast zijn door peer-to-peer samenwerking belangrijke stappen gezet in de samenwerking tussen diverse juridische instanties in Nederland en Indonesië. De Indonesische Hoge Raad heeft bijvoorbeeld een nieuw format voor vonnissen aangenomen (waardoor het beslissingstraject versimpeld is en de Hoge Raad meer beslissingen kan nemen in kortere tijd), en is bezig met de verandering van het kamersysteem op advies van de Nederlandse Hoge Raad. Deze veranderingen zullen op de middellange tot lange termijn bijdragen aan een meer solide rechtssysteem.

Landbouw

In november 2016 is door het tekenen van een “Memorandum van Overeenstemming” tussen de overheden van Nederland en Indonesië begonnen met de samenwerking voor het verbeteren van het landbouwberoepsonderwijs, in de vorm van een pilotprogramma. Door het memorandum vond op twee pilotscholen een analyse van de arbeidsmarkt en de capaciteitsbehoefte in de landbouw plaats. Op basis hiervan is een driejarig opleidingsprogramma opgesteld dat zich richt op institutionele versterking, curriculumontwikkeling, docentopleidingen en het ontwikkelen van adequate faciliteiten. Nederland heeft € 372.000 bijgedragen aan dit programma, 40% van het totale budget. Dit bedrag komt uit het Oranje Kennis Programma (OKP), onderdeel van Innocap en VegImpactNL.

Resultaten per thema

Voedsel- en voedingszekerheid Water Veiligheid en Rechtsorde

Uitgelicht project Indonesië

Steun aan STBM in de provincie Lampung

In 2017 hadden 30 miljoen mensen in Indonesië geen beschikking over veilige toegang tot een toilet. Door slechte hygiëne sterven jaarlijks 60.000 kinderen, wordt een op de drie kinderen in hun groei geremd en worden mensen vaker ziek. Hierdoor valt het BNP jaarlijks zo’n 2,3% lager uit dan anders mogelijk zou zijn geweest. Vrouwen en meisjes zijn het vaakst de dupe van slechte hygiëne. Meisjes lopen onderwijsachterstanden op doordat zij op school geen faciliteiten hebben om op een veilige en hygiënische manier met hun menstruatie om te gaan.

Indonesië promoot door de gemeenschap zelf geleide verbetering van sanitaire voorzieningen (STBM) waarbij betere hygiëne wordt bereikt door structurele gedragsverandering. Nederland heeft geïnvesteerd in capaciteitsopbouw van de districtsoverheden in de provincie Lampung, om implementatie van STBM in plattelandsgemeenschappen en op scholen mogelijk te maken, met bijzondere aandacht voor de behoeften van de armste vrouwen en meisjes. De steun voor STBM in Lampung vond plaats van 2014 tot 2017, en was gericht op het vergroten van de vraag naar goede sanitaire voorzieningen terwijl tegelijkertijd de private sector werd gestimuleerd marktgerichte, kostenefficiënte en duurzame sanitaire voorzieningen te leveren.

Door het project verkregen 62.500 mensen toegang tot verbeterde sanitaire voorzieningen. De toegenomen capaciteit en betrokkenheid van lokale overheden zorgde voor extra investeringen door overheden, meer betrokkenheid van de nationale overheid en het naleven van de in de SDGs gestelde ambities. Door dit alles is het district Pringsewu drie maanden na het einde van het project het eerste district geworden dat open defecatie helemaal heeft uitgebannen.

Steun aan STBM in de provincie Lampung
Gemeenschapsorganisatie faciliteert toename van de vraag naar toiletten op het platteland van Lampung (Engels)

Lees meer over door de gemeenschap zelf geleide verbetering van sanitaire voorzieningen (STBM)

Voedsel- en voedingszekerheid

De resultaten in context

Nederland investeert in samenwerking landbouwonderwijs

Het doel van dit programma is het verbeteren van het landbouwberoepsonderwijs en het afleveren van bekwame afgestudeerden die voldoen aan de wensen van de arbeidsmarkt op Oost- en West-Java. Door te investeren in beroepsopleidingen, studenten, en het opleiden van leraren in nauwe samenwerking met de industrie draagt het programma bij aan de economische ontwikkeling. Het doel is het creëren van banenkansen in de landbouw voor de Indonesische jeugd. We streven ernaar dat aan het einde van de pilotperiode (2020) 65% van de geslaagden werkzaam zal zijn in de agrarische sector.

Tussen de twee pilotscholen en de sector is een aantal partnerschappen opgezet. Daarnaast is er een hechte samenwerking tussen universiteiten in de twee landen: IPB Bogor in Indonesië en Wageningen University in Nederland. Nuffic Neso Indonesia neemt deel in drie projecten onder de paraplu van Innovation in Capacity building (Innocap) en door een geplande bijdrage onder het nieuwe Oranje Kennis Programma (OKP).

Water

De resultaten in context

Sanitaire voorzieningen op het platteland en overstromingsbescherming in de stad, met name in Jakarta, blijven belangrijke focusgebieden voor Nederland. Meer dan 30 miljoen Indonesiërs gebruiken nog geen toilet, en in Jakarta zijn 4 miljoen mensen niet of onvoldoende beschermd tegen overstromingen.

De door Nederland gesteunde projecten USDP2, SNV/Lampung en SIMAVI/SEHATI richtten zich op capaciteitsopbouw en steun aan (lokale) overheden, NGO's en de private sector, om te komen tot een einde aan open defecatie en de overgang naar andere hygiënegewoonten zoals handen wassen met zeep, omgaan met menstruatie, en afvalbeheer. Al deze activiteiten onderbouwen het Indonesische overheidsprogramma STBM (door de gemeenschap geleide sanitaire verbeteringen). Centrale en lokale overheden en andere partners hechten veel waarde aan de strategische bijdragen van Nederland.

Zoals vastgelegd in een trilateraal Memorandum van Overeenstemming, zullen Nederland en Zuid-Korea technische assistentie (TA) blijven verlenen in voorbereiding op een investeringsbesluit voor duurzame beschermingsmaatregelen tegen de overstromingen in Jakarta. Nederland wil een betrouwbare adviseur op het gebied van overstroming en kustbescherming zijn, en wordt ook zo gezien door de Indonesische overheid.

Resultaten

Indicator

Aantal nieuwe mensen met toegang tot sanitaire voorzieningen

Score

155.000 in 2017

Voortgang

Op schema

De kern van de aanpak van de drie sanitatieprojecten USDP2, SNV/Lampung en SIMAVI/SEHATI is een intensieve samenwerking met en het bieden van formele en informele (on-the-job) training en capaciteitsopbouw aan centrale en lokale overheden en NGO's.

Alleen al in 2017 hebben bijna 200 organisaties ondersteuning (TA, training) ontvangen, en meer dan 3.000 mensen kregen een of andere vorm van training. Hierdoor had het STBM-project niet alleen in de projectgebieden zelf impact, maar ook ver daarbuiten.

Indicator

Mensen in Jakarta met verbeterde bescherming tegen overstromingen

Score

2,5 miljoen

Voortgang

Voortgang, niet op schema

Ruim 2,5 miljoen mensen profiteren al van betere bescherming tegen overstromingen door investeringen in de infrastructuur die vooral zijn voortgekomen uit gegevens, plannen en ontwerpen die met Nederlandse hulp in de afgelopen tien tot 12 jaar zijn ontwikkeld.

Verdere versterking van de bestaande zeeweringen en -dijken, en uiteindelijk ook de constructie van een afsluitdijk die momenteel wordt ontwikkeld met steun van Nederland en Zuid-Korea, zal niet alleen leiden tot de bescherming van nog eens anderhalf miljoen mensen, maar leidt ook tot een algehele verhoging van de veiligheidsniveaus voor alle 4 miljoen mensen.

Trilaterale samenwerking van Indonesië, Nederland en Zuid-Korea onder de vlag van NCICD2 zal leiden tot een plan dat, als en wanneer het wordt uitgevoerd, 4 miljoen mensen in Jakarta beter zal beschermen tegen overstromingen.

Veiligheid en Rechtsorde

De resultaten in context

De Indonesische justitiële sector bevindt zich in een langjarig hervormingsproces dat moet leiden tot een systeem dat kwaliteit en rechtszekerheid bevordert – aan beide bestond behoefte. De Hoge Raad heeft de voortrekkersrol op zich genomen en wisselt regelmatig ervaringen uit met de Nederlandse Hoge Raad. In 2017 is begonnen met een samenwerking tussen het Indonesische Judicial Training Centre (JTC) en het Studiecentrum Rechtspleging (SSR) om de manier waarop rechters worden opgeleid te veranderen.

Na een jarenlange aannamestop zijn in 2017 1.600 nieuwe rechters benoemd. Monitorings- en evaluatiesystemen en -instrumenten voor trainers en mentoren zijn ontwikkeld, waardoor de voortgang van nieuwe rechters nu op een onafhankelijke en consistente manier kan worden gevolgd. Ook zet het JTC instrumenten als e-learning en blended learning in om de trainingsmogelijkheden voor rechters te intensiveren van elke tien jaar naar elk jaar, wat bij zal dragen aan meer consistente vonnissing in heel Indonesië.

Kwetsbare groepen toegang bieden tot het rechtssysteem blijft een uitdaging, ondanks relatief effectieve wetgeving op dit gebied, zoals de wet op de rechtshulp. De situatie van vrouwen in bepaalde gemeenschappen kan zeer moeilijk zijn, vooral in provincies als Papoea. Door de patriarchale samenleving kennen en gebruiken vrouwen hun rechten niet. Via LBH APIK worden plaatselijke 'gerechtsscholen' opgezet waar vrouwen kunnen leren wat hun rechten zijn en hoe ze voor zichzelf kunnen opkomen met behulp van juridisch medewerkers. Ook worden burgerforums opgezet waarin mensen in de gemeenschap hun problemen kunnen bespreken met de lokale autoriteiten.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen met verbeterde toegang tot het rechtssysteem

Score

1.761

Voortgang

Op schema

Mevrouw Karmin uit Labuan Panimba: "Voor mij betekende toegang tot het rechtssysteem dat ik en mijn dochter landcertificaten konden krijgen waardoor ik in vrede kan leven en werken aan de toekomst van mijn familie. Het vergrootte mijn zelfvertrouwen waardoor ik lid kon worden van het dorpsbestuur, en ik hoop op een dag dorpshoofd van Labuan Panimba te zijn. Ik ben blij dat ik en mijn mensen na 16 jaar strijd eindelijk onze landrechten hebben gekregen en nu schoon water hebben voor de hele buurt."

video link (long version)

video link (short version)

Aantal mensen
Indicator

Aantal deelnemers aan buurtpolitie-gerelateerde activiteiten in doelpopulaties op de Molukken, Papoea en West-Papoea

Score

10,419

Voortgang

Op schema

De buurtpolitieaanpak en het werken met de bevolking is gestimuleerd d.m.v. coaching en steun van het buurtpolitieprogramma. De politie en de lokale gemeenschappen zijn bezig het programma verder uit te rollen in 173 dorpen, op basis van het in dit programma ontwikkelde pilotmodel.

Achtergrond en toekomst Indonesië

Achtergrond

Veiligheid en rechtsorde

Nederland en Indonesië zijn strategische partners met een gedeeld verleden. Vanwege het gedeelde juridische verleden is samenwerking op juridisch vlak strategisch. Het Nederlandse rechtsordeprogramma steunt NGO's, doet onderzoek en lobbyt voor rechtshervorming, en stimuleert capaciteitsopbouw en peer-to-peer samenwerking tussen diverse juridische instanties in beide landen.

Door de jarenlange relaties kan Nederland zeer effectief advies geven over juridische hervormingen en onderwijs. Hoewel de individuele stappen soms klein lijken, kunnen ze samen leiden tot fundamentele veranderingen in het rechtssysteem. In de meeste programma's is nauwe samenwerking met lokale overheden en leiders de sleutel tot succes gebleken. Zo is de steun en het begrip van lokale leiders essentieel voor het bestendigen van een nieuwe aanpak en het helpen van de meest kwetsbaren.

Water

Dankzij steun van Simavi (SHAW) en SNV (STBM Lampung) hebben sinds 2012 bijna 1.65 miljoen mensen in Sumatra en Oost-Indonesië duurzaam toegang gekregen tot schoon sanitaire voorzieningen. Nauwe samenwerking met en capaciteitsopbouw van lokale overheden en NGO's is ook hier essentieel gebleken.

In de tweede fase van het National Capital Integrated Coastal Development-project (NCICD2), zijn goede stappen gemaakt in de ontwikkeling van een nieuw 'voorkeursalternatief' om het risico op overstromingen in Jakarta te verkleinen. Het nieuwe plan houdt rekening met milieu- en sociale belangen en biedt technische oplossingen en versnellende strategieën voor veiligheidsmaatregelen tegen overstromingen, verminderen van landerosie, en beschikbaar stellen van schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen. De voortgang naar een concrete investeringsbeslissing verloopt traag, onder meer door de verkiezing van een nieuwe gouverneur in 2017 en politieke ontwikkelingen en onzekerheden in aanloop naar de nationale verkiezingen van 2019.

Landbouw

In Nederland werken landbouwopleidingen op alle niveaus nauw samen met de agrarische sector, om via synergie de beste resultaten te behalen. In Indonesië is 10% van de mensen met een middelbaar beroepsdiploma werkeloos, waardoor de perceptie bestaat dat een beroepsdiploma minder waard is. Deze werkloosheid wordt veroorzaakt doordat de vraag vanuit de arbeidsmarkt, het agrarische bedrijfsleven, onvoldoende aansluit bij het aanbod vanuit de landbouwopleidingen. Een belangrijk aspect voor het kunnen verbeteren van deze aansluiting is het beter opleiden van leraren in nauwe samenwerking met het agrarische bedrijfsleven.

Blik op de toekomst

Veiligheid en rechtsorde

Het rechtsordeprogramma eindigt in 2019, hoewel een kleine overgangsfaciliteit nog een aantal jaar actief blijft. Deze overgangsfaciliteit zal zich richten op een aantal langdurige relaties tussen de Nederlandse en Indonesische rechtsinstituties, om strategische samenwerking in een aantal hervormingsprocessen voort te kunnen zetten.

Water

Het SNV Lampung-programma is eind 2017 beëindigd. In de komende 1 tot 2 jaar zullen de activiteiten van Simavi via het nieuwe SEHATI-programma en de tweede fase van de USDP blijven bijdragen aan verdere investeringen en betere toegang tot sanitaire voorzieningen. Om ook nog bij te kunnen dragen aan de herstelwerkzaamheden na de aardbeving in Lombok van 2018 en om de uitfasering van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking goed te begeleiden, zullen deze projecten verlengd worden tot midden 2020. In voorbereiding op de uitfasering van bilaterale ontwikkelingssamenwerking in 2020 zal, onder meer in het kader van in een MoU Water gemaakte afspraken, worden gezocht naar alternatieve financiering van de watersector. Daarbij zal naar verwachting met name ook de private sector een grotere rol gaan spelen in de investeringen.

Ten aanzien van de technische assistentie (TA) van Nederland aan de kustbescherming bij Jakarta heeft het Indonesische Ministerie van Infrastructuur en Waterbeheer een fulltime adviseur benoemd in Jakarta die het gesprek en de besluitvorming over de voorgestelde kustbescherming naar een hoger niveau kan tillen (ook politiek). Onze TA zal zich steeds meer richten op kennismanagement en institutionele/capaciteitsontwikkeling.

Landbouw

De focus ligt op opschalen van het huidige programma, met extra aandacht voor het betrekken van de particuliere sector en het trainen van leraren. In eerste instantie door het kiezen van vijf scholen in de landbouw. Het doel is om het onderwijsmodel geleidelijk uit te rollen naar 60 landbouwscholen in Indonesië in de periode 2023-2026.

Aanvullende bronnen

Landenpagina op Rijksoverheid.nl

Nederland Wereldwijd – Indonesië

Facebook van de Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Indonesië

Twitter van de Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Indonesië

Instagram van de Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Indonesië

Linkedin van de Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Indonesië

Website van de ambassade van Indonesië

Indonesische ambassade in Nederland

Resultaten Voedsel- en voedingszekerheid

Download PDF met resultaten voor Voedsel- en voedingszekerheid in Indonesië

Resultaten Water

Download PDF met resultaten voor Water in Indonesië

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Indonesië

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven