Uitgelichte resultaten

Mijnen geruimd van 8,5 miljoen m2 land

Betrokkenheid van vrouwen gestimuleerd binnen een inclusief vredesproces (doel: deelname van 30%) en conflictoplossing op nationaal en lokaal niveau. Het Vrouwenpact is opgesteld en versterkt in voorbereiding op deelname aan het vredesproces

12.030 slachtoffers van gender-gerelateerd geweld (GBV) zijn gesteund met speciale GBV-diensten

6.442 mensen gebruikten veilig toegankelijke sanitaire voorzieningen

3.333 mensen gebruikten veilig beheerde drinkwatervoorzieningen

Inleiding

Deze rapportageperiode is Nederland een partner van Jemen gebleven, en heeft zich gericht op het voorkomen dat het land verder afglijdt naar totale chaos. Het strategische doel was en is om bij te dragen aan veiligheid en sociale ontwikkeling. Daarbij ligt de nadruk op conflictgevoelige thema's, met een sterke focus op concrete resultaten voor de Jemenitische bevolking. Door het aanhoudende conflict is de politieke en veiligheidssituatie in Jemen verder verslechterd.

Nederland heeft zijn positie als vertrouwde partner van Jemen ingezet om:

bij te dragen aan stabilisatie-inspanningen en het beëindigen van het conflict/de politieke crisis;de meest kwetsbare groepen in Jemen te bereiken en de aanpak van de reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen en meisjes te bevorderen, inclusief beschikbaarheid van psychosociale steun;aansprakelijkheid voor schendingen van mensenrechten en internationaal humanitair recht te bevorderen;verder uiteenvallen van overheidssystemen en sociale structuren te voorkomen, als ook verdere verslechtering van de humanitaire situatie;waterbronnen en sanitaire voorzieningen zeker te stellen.Deze focus betekent dat Nederland activiteiten ondersteund heeft binnen de volgende resultaatgebieden:

a) Veiligheid en rechtsorde

b) Vrouwenrechten en gendergelijkheid

c) Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR)

d) Water, sanitaire voorzieningen en hygiëne

Resultaten 2018

Dankzij Nederlandse steun op het gebied van sociale vooruitgang bleef medische zorg beschikbaar in grote delen van Jemen. Hierdoor hadden Jemenitische vrouwen en meisjes toegang tot psychosociale steun en medische zorg rondom seksuele en reproductieve gezondheid, inclusief gezinsplanning.

Daarnaast bleven basisvoorzieningen, zoals schoon water, beschikbaar in verschillende regio's door de Nederlandse prioritering van sanitaire voorzieningen en hygiëne op een niveau dat bijdraagt aan een gezond leven. Betere leefomstandigheden in negen gevangenissen resulteerde in de beperking van een cholera-uitbraak en een cholera-vrije omgeving voor mannelijke en vrouwelijke gevangenen.

Binnen het thema Veiligheid en rechtsorde hebben we talloze dialogen over vrede en stabiliteit gevoerd binnen en buiten Jemen en met verschillende stakeholders, met een focus op inclusieve capaciteitsopbouw. Het Jemenitische Vrouwennetwerk is opgezet om de inspanningen t.b.v. de implementatie van Resolutie 1325 te coördineren en het vredesproces te ondersteunen. Beter uitgeruste, getrainde en gefaciliteerde lokale partners ruimden grote mijnvelden op, en in het politieke proces droeg Nederland bij aan het werk van de Speciale Gezant van de VN in diens gesprekken met de verschillende partijen.

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Vrouwenrechten en Gendergelijkheid Water

Veiligheid en Rechtsorde

Resultaten

Indicator

Aantal m2 ontmijnd

Score

8,5 miljoen m2

Voortgang

Op schema

Sinds de start van het project in 2016 heeft UNDP meer dan 800 personeelsleden van YEMAC (Yemen Executive Mine Action Centre) ondersteund, van wie 700 veldwerkers. Tot op heden heeft UNDP talloze medewerkers getraind en grote gebieden van Jemen ontmijnd. Hierdoor hadden velen baat bij dit project en werden eveneens overlevenden geholpen.

De activiteiten zijn volgens plan uitgevoerd. Echter, het voortdurende conflict had invloed op waar YEMAC kon opereren, en vooral de situatie in Hodeida bleek een blijvend punt van grote zorg.

Deelname aan trainingssessies buiten Jemen (in Amman) is niet altijd gemakkelijk; toestemming het land te verlaten, reizen door conflictgebieden en het verkrijgen van visa en tickets zijn slechts enkele van de belemmeringen.

Ontmijning blijft nodig; zolang het conflict in Jemen voortduurt, leggen beide kanten nieuwe mijnenvelden aan.

De resultaten worden weergegeven in het aantal vierkante meters dat is ontmijnd. Toch kunnen de doelen als slechts deels bereikt worden beschouwd, want hoewel grote gebieden mijnenvrij zijn gemaakt en personeel van YEMAC is getraind, is meer trainingscapaciteit nodig en worden grote (nieuwe) gebieden besmet. Het conflict raast voort.

8.5 miljoen m2
Indicator

Aantal dialoogprocessen om constructief conflictbeheer en lokale vredesprocessen te bevorderen

Score

>140

Voortgang

Op schema

Het conflict in Jemen duurt voort en er is nog geen vredesakkoord. Gedurende de rapportageperiode steunde Nederland de bemiddelingspogingen van (het kantoor van) de Speciale VN-Gezant in Jemen. Dit leidde tot talloze gesprekken met de partijen en stakeholders en diplomatie op het hoogste niveau in samenwerking met internationale partners (Track I Level Support).

Nederland heeft ook diverse NGO's ondersteund bij initiatieven rondom het versterken van de capaciteit van het maatschappelijke middelveld, (tribale) leiders op nationaal, regionaal en lokaal niveau, ondernemers, vrouwen en jeugd, op het gebied van vredesopbouw/conflictbeheersing en participatie. Hieronder vielen training, capaciteitsopbouw, het faciliteren van dialogen, publicatie van beleidsdocumenten, en bijdragen aan Track I door dialoog met en beleidsadvies van de verschillende groepen in Jemen samen te brengen.

De verwachte resultaten zijn behaald; de meeste geplande activiteiten zijn uitgevoerd door verschillende NGO's en hun lokale personeel. Toch heeft het voortdurende conflict een impact op de uitvoerende NGOs’s en Jemenitische deelnemers aan de programma’s op Track II niveau: toestemming het land te verlaten, reizen door conflictgebieden en het verkrijgen van visa en tickets vormen slechts een paar van de vele belemmeringen waar medewerkers mee te maken krijgen. Daarnaast is de gewenste participatie niveau van vrouwen (30%) op Track I-niveau nog niet gehaald.

Meer dan 140

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Resultaten

Indicator

Hulp bij het bestrijden van geweld en discriminatie van kwetsbare groepen, vrouwen en meisjes, in relatie tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Score

12.030 slachtoffers geholpen

Voortgang

Op schema

De humanitaire situatie in Jemen blijft verslechteren. Gender-gerelateerd geweld is een veelzijdig probleem dat vraagt om een holistische aanpak. UNFPA biedt multi-sectorale steun (medisch, juridisch, psychosociaal) aan slachtoffers van GBV en risicogroepen. Het UNFPA-programma 'Mijn Veiligheid, Onze Toekomst' is erop gericht de huidige respons op te schalen in de gebieden waar de nood het hoogst is.

Eerder was de zorg op dit gebied versnipperd. Slachtoffers meldden incidenten aan leiders, de politie, een ziekenhuis of een telefonische hulpdienst. Hun melding werd dan opgevolgd door een maatschappelijk werker die de zaak onderzocht via de familie, sjeiks, de politie en het ziekenhuis, en een zaakmanager die keek naar de behoeften van het slachtoffer en een plan opstelde. Een verwijzer regelde vervolgens noodhulp, zoals onderdak en medische, psychologische en juridische zorg.

Door het escaleren van het politieke conflict en de politieke instabiliteit in Jemen blijft de implementatie van GBV-diensten een uitdaging. Het duurde langer dan verwacht om vergunningen te krijgen, wat een vertraging in de uitvoering veroorzaakte. Een andere uitdaging is de schaamte en het stigma rond dit onderwerp.

slachtoffers van gender-gerelateerd geweld (GBV) zijn geholpen met speciale GBV-zorg
Indicator

Betere publieke en private gezondheidszorg voor gezinsplanning, zwangerschap en bevalling, inclusief veilige abortussen

Score

130.000

Voortgang

Op schema

De humanitaire situatie in Jemen blijft verslechteren. Slechts 50% van de faciliteiten in de gezondheidszorg functioneert momenteel en 16,4 miljoen mensen hebben geen toegang tot goede zorg. Vrouwen en meisjes zijn extra kwetsbaar doordat ze geen toegang hebben tot reproductieve zorg.

Resultaten zijn behaald door het gebruik van vouchers voor diensten voor Veilig Moederschap. Via dit programma zijn zorgcentra gecontracteerd om zwangerschapszorg te verlenen, waardoor vrouwen en meisjes toegang kregen tot zorg voor, tijdens en na de bevalling. De organisatie regelt ook eventueel transport en overnachtingen. De gecontracteerde centra worden geëvalueerd op grond van patiënttevredenheid, voorbereidheid op noodgevallen, klinisch bestuur en kwaliteit van geleverde diensten.

MSIY en Yamaan zijn in staat gebleken de SRGR-diensten uit te rollen ondanks de moeilijke omstandigheden en de grote risico's. De stijgende inflatie heeft geleid tot extra uitdagingen zoals de stijgende kosten van basisvoorzieningen en operationele uitgaven.

130.000
Indicator

Aantal jongeren dat is bereikt met volledige en juiste informatie over seksualiteit, HIV/Aids, SOA's, zwangerschap en anticonceptie

Score

33.709

Voortgang

Op schema

In totaal werden 46.000 oproepen ontvangen door de gratis telefonische Jeugdlijn ('Shababline'), waarvan 33.709 (73%) van jongeren (onder 25 jaar) en 13.740 (30%) over anticonceptie.

Onze partners MSIY (Marie Stopes International Yemen) en Yamaan hebben het vertrouwen van de lokale bevolking weten te winnen en SRGR-activiteiten weten uit te rollen, ondanks de moeilijke omstandigheden en de grote risico's. De stijgende inflatie heeft geleid tot uitdagingen zoals de stijgende kosten van basisvoorzieningen en operationele uitgaven.

Vrouwenrechten en Gendergelijkheid

Resultaten

Indicator

Groep van vrouwelijke leiders, inclusief jongeren, opgericht en uitgerust met de vaardigheden die nodig zijn om effectief deel te nemen en bij te dragen aan de vredesopbouw

Score

Voortgang

Op schema

Het Jemenitische Vrouwen Pact (YWP) is opgericht met meer dan 60 vrouwen van politiek, sociaal en geografisch diverse komaf, en wordt beschouwd als een belangrijke raadgevende gesprekspartner van de VN-Gezant.

Maar liefst 58 vrouwen namen deel aan een overleg met de VN-Gezant over de kansen van hervatting van de vredesbesprekingen.

In totaal zijn 44 bijeenkomsten belegd tussen UN Women en het coördinatiecomité van YWP om het bestuur te versterken, betrokkenheid van de leden te vergroten, evaluatie- en planningsprocessen te ondersteunen en te zorgen voor meer activiteiten rondom planning en design. De prestaties van YWP in 2016 werden beoordeeld/geanalyseerd door leden en er werd een strategisch document geproduceerd. UN Women verzorgde de technische ondersteuning tijdens vergaderingen en training.

Oprichten en ondersteunen van het Jemenitische Vrouwen Pact
Indicator

Strategische allianties zijn opgezet en er is bijgedragen aan een positieve houding en capaciteitsopbouw onder Track I- en Track II-actoren om de participatie van vrouwen bij het vredesproces te faciliteren

Score

Voortgang

Op schema

Drie bijeenkomsten tussen de VN-Gezant en het YWP hebben plaatsgevonden, en hebben gezorgd voor input in het door de VN geleide Track I-vredesproces.

Tijdens een aantal vergaderingen werd een raadgevende YWP-bijeenkomst ontworpen en geïmplementeerd door YWP, in nauwe samenwerking met de OSESGY-adviseurs. Ook vond een overleg plaats tussen het YWP en de Speciale Gezant van de VN, wat weer leidde tot deelname van de Gezant aan de YWP-bijeenkomst.

De VN-Gezant bevestigde het belang om de verschillende partijen te overtuigen van vrouwenparticipatie in het vredesoverleg, en toonde zijn betrokkenheid bij het YWP door het te verzoeken om regelmatige updates, het organiseren van drie gesprekken tussen de VN-Gezant en het YWP, het vermelden van de input van het YWP voor het vredesproces en het belang van het betrekken van vrouwen (30%) bij de vredesbesprekingen in zijn rapportages aan de VN-Veiligheidsraad.

Drie bijeenkomsten tussen de VN-Gezant en het YWP hebben plaatsgevonden, en hebben gezorgd voor input in het door de VN geleide Track I-vredesproces.

Water

Resultaten

Indicator

Aantal mensen dat veilig beheerde drinkwatervoorzieningen gebruikte

Score

3.333 mensen

Voortgang

Op schema

Jemen heeft de laagste beschikbaarheid van water per hoofd van de bevolking ter wereld. De uitbraak van diarree en cholera onderschrijven de huidige slechte WASH-situatie in het land.

De resultaten zijn behaald door het integreren van programma's rondom waterbeheer, sanitaire voorzieningen en hygiëne. Het gebrek aan water is veroorzaakt door het langzaam verlagen van de grondwaterstand, onderbrekingen in de waterleveringen aan de bevolking en overmatig watergebruik.

Een van de belangrijkste successen van onze lokale partner is het toegenomen bewustzijn en de betrokkenheid van de bevolking. Dorpelingen werden betaald om hun eigen sanitaire voorzieningen te bouwen. Een van de begunstigden zei: 'Mijn zussen komen steeds langs omdat ik nu een badkamer heb.' De interventie heeft een positieve impact gehad op de beschikbaarheid van veilig drinkwater en het bewustzijn rondom water en hygiëne.

Indicator

Aantal mensen dat veilig beheerde sanitaire voorzieningen gebruikte, inclusief handenwassen met water en zeep

Score

6.442

Voortgang

Op schema

In Jemen is een aantal onveilige gebruiken normaal in plattelandsgebieden, zoals defecatie in de open lucht, het niet wassen van handen en het drinken van ongezuiverd water. Hiervoor zijn vele redenen, zoals gebrek aan kennis, gebrek aan schoon water en de algemene economische omstandigheden. De meeste huizen hebben geen basale sanitaire voorzieningen zoals een wastafel om handen te wassen.

Onze implementatiepartner heeft met zowel technische expertise als bewustwordingsprogramma's bijgedragen aan campagnes om het gebruik van sanitaire voorzieningen te bevorderen. Deze zogenaamde hygiënebewustwordingscampagnes (met gebruik van door de gemeenschap gerunde sanitaire voorzieningen) richtten zich op het belang van hygiëne en handenwassen met water en zeep. De activiteiten vonden plaats in openbare instellingen zoals moskeeën en scholen, en bij openbare bijeenkomsten en evenementen.

De campagnes hebben actief bijgedragen aan het voorkomen van acute diarree en epidemieën van ziekten als cholera, en aan een algemene verbeterde gezondheid van de Jemenitische bevolking.

Achtergrond en toekomst Jemen

Blik op de toekomst

Gezien het voortdurende conflict, het uitblijven van een vredesovereenkomst en een overheid met beperkt gezag, zal Nederland de meeste steun blijven geven via internationale en nationale NGO's en de VN. De gewapende strijd drukt zwaar op het operationeel management van de ontwikkelingssamenwerking. Uitvoerende organisaties hebben te maken met logistieke beperkingen, veiligheidsrisico's en operationele vertraging, maar ondanks de crisis en de daaraan gerelateerde uitdagingen is Nederland in staat gebleken de bevolking te bereiken.

Nederland zal doorgaan met de huidige activiteiten ter ondersteuning van sociale vooruitgang en stabiliteit, veiligheid en vrede in Jemen, en zal de conflictgevoeligheid actiever integreren en voorrang geven in het ontwikkelingsportfolio. Ten slotte, aangezien de ambassade wegens veiligheidsoverwegingen tijdelijk naar Nederland is verplaatst, zullen we blijven werken aan het anderszins versterken van onze aanwezigheid in de regio.

Aanvullende bronnen

Landenpagina op Rijksoverheid.nl

Nederland wereldwijd – Jemen

Facebookpagina Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Jemen

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Jemen

Resultaten Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Download PDF met resultaten voor Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in Jemen

Resultaten Vrouwenrechten en Gendergelijkheid

Download PDF met resultaten voor Vrouwenrechten en Gendergelijkheid in Jemen

Resultaten Water

Download PDF met resultaten voor Water in Jemen

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven