Uitgelichte resultaten

De rechterlijke macht registreerde een vermindering van 12,5% in achterstand in zaken.

Een extra 68.000 schoolkinderen uit 238 lagere scholen (waarvan 54% meisjes) profiteerden van het schoolmelkprogramma, waardoor cumulatief meer dan 100.000 schoolkinderen zijn bereikt in 315 scholen.

Meer dan 6.300 jongeren (2.400 vrouwen en 3.900 mannen) zijn getraind in verschillende agrarische vaardigheden, wat tot 1.936 banen (819 voor vrouwen) leidde.

Inleiding

Oeganda huisvest momenteel het grootste aantal vluchtelingen in Afrika. Meer dan 1,1 miljoen vluchtelingen zijn Oeganda binnengekomen vanuit buurlanden, voornamelijk Zuid-Soedan en de Democratische Republiek Congo (DRC). Tegelijkertijd vinden in de verslagperiode veel belangrijke politieke evenementen plaats in Oeganda. Zo is de leeftijdsgrens van de president afgeschaft en vinden de gemeenteraadsverkiezingen voor het eerst in 17 jaar weer plaats. Ook is er sprake van meer onrust en politieke spanningen in het land. Oppositiepartijen en NGO's hebben meer moeite om in Oeganda te werken, vooral degenen die werken aan LGBTI-rechten (lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transseksueel en interseksueel).

Oeganda is een land met een enorm potentieel, een stabiel economisch beleid en kansen in de landbouw en energiesectoren. Echter, door de hoge bevolkingsgroei (meer dan 3% per jaar) kan economische groei de bestaande armoede slechts gedeeltelijk verminderen.

De steun van Nederland in de verslagperiode was gericht op het verbeteren van de welvaart voor alle Oegandezen. Om dit te bereiken droeg Nederland bij aan versterking van de rechtsstaat, verbetering van de voedsel- en voedingszekerheid en versterking van handel en investeringen.

Meer aandacht dan voorheen is gegeven aan de ondersteuning van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). Dit komt deels door de grote hoeveelheid vluchtelingen die Oeganda zijn binnengekomen en hun kwetsbaarheid voor seksuele gezondheidsproblemen. Oeganda heeft een open en actief beleid met betrekking tot de opvang van vluchtelingen. Zo zijn vluchtelingen niet beperkt tot kampen en ontvangen zij een klein stuk grond om te verbouwen. Als reactie op dit beleid heeft Nederland zijn steun aan vluchtelingen en gastgemeenschappen uitgebreid, voornamelijk in het noorden van Oeganda.

Resultaten 2018

Het Nederlandse programma in Oeganda richt zich op het verbeteren van de veiligheid en rechtsorde, voedsel- en voedingsveiligheid, handel en investeringen, en in toenemende mate op seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). De economische programma’s zijn opgepakt via een Hulp en Handel -aanpak, waarbij Nederland zijn handelsexpertise inzet om langetermijndoelen voor ontwikkelingssamenwerking te bereiken.

Nederland heeft Oeganda ondersteund bij het verbeteren van de Justice Law and Order Sector (JLOS). Deze sector omvat de rechterlijke macht, de politie en gevangenissen. Een belangrijk resultaat was de oprichting van JLOS-centra in 87 van de 127 districten in Oeganda. Uitdagingen blijven echter bestaan, waaronder het waarborgen van de transparantie en geloofwaardigheid van de verschillende JLOS-instellingen. Nederland hanteerde in de verslagperiode een tweeledige aanpak om zowel de JLOS-overheidsinstellingen als het maatschappelijk middenveld te ondersteunen bij de aanpak van justitiële en juridische zaken. De focus lag op het vergroten van het bewustzijn over rechten en toegang tot justitie en het ondersteunen van institutionele en wettelijke hervormingen.

Door steun aan de landbouwsector via een marktgestuurde aanpak profiteerden meer dan 100.000 boeren. De aanpak ondersteunt boeren om ondernemer te worden en versterkt de bedrijven die hen diensten leveren. Dit wordt versterkt door het verbeteren van de ondersteunende rol van overheidsinstellingen. Het schoolmelkprogramma overtrof opnieuw zijn doelstellingen en bereikte bijna 200.000 kinderen. Ook is Nederland meer betrokken bij de politieke dialoog over het belang van seksuele rechten.

Nederland is een zichtbare en sterke partner geworden in het ondersteunen van Oegandees beleid om meer dan een miljoen vluchtelingen uit Zuid-Sudan en de Democratische Republiek Congo te huisvesten.

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde Voedsel- en voedingszekerheid Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Private sector ontwikkeling

Uitgelicht project Oeganda

Justice, Law and Order Sector (JLOS)

In Oeganda houdt meer dan 60% van de strafzaken verband met seksueel en huiselijk geweld. Op initiatief van JLOS zijn in de Oegandese rechtbanken voor het eerst speciale zittingen gehouden om gevallen van geweld tegen vrouwen en meisjes aan te pakken. Ook overweegt de Hoge Raad de oprichting van een speciale SGBV-afdeling.

Het project stimuleert discussies over het hoe het aantal SGBV-gevallen in het systeem kan verminderen en hoe men sectormedewerkers kan ondersteunen om gendergerelateerd geweld beter aan te pakken. De sessies hebben bijgedragen aan SDG 5. In ieder van de geselecteerde rechtbanken in 13 districten in het land zijn sessie gehouden, waarbij 641 zaken zijn behandeld. Hierdoor stonden schendingen en veroordelingen van SGBV hoger op de agenda.

Juridische stappen om seksueel en gendergerelateerd geweld (SGBV) tegen te gaan in Oeganda

Lees meer over welke stappen in Oeganda worden genomen om gendergerelateerd geweld (SGBV) tegen te gaan.

Veiligheid en Rechtsorde

De resultaten in context

In het vierde JLOS Sector Development Plan (SDP) ligt de prioriteit bij het versterken van de positie van mensen: het bouwen aan vertrouwen en het handhaven van rechten. De SDP wordt gefinancierd door de Oegandese regering en verschillende donoren, waaronder Nederland. Eind 2017 is een vijfjarige overeenkomst overtekend met de regering van Oeganda voor een subsidieverstrekking van 10 miljoen euro.

Zoals bevestigd tijdens het JLOS-jaaroverzicht van september 2018 is de algemene vooruitgang bevredigend. De opperrechter toonde sterk leiderschap in de vraag naar meer politieke en financiële steun voor de sector.

De belangrijkste resultaten

1. 12,5% minder achterstand op rechtszaken binnen een enkel jaar en 70% sinds 2015, rekening houdend met de toename van het aantal zaken

2. de aanwezigheid van politiediensten in vluchtelingenkampen en gastgemeenschappen

3. bedrijfsregistratie en een efficiënt wettelijk kader voor het beslechten van geschillen

4. het nieuwe justitiële overgangsbeleid van de regering

5. speciale zittingen van de rechtbank voor gevallen van seksueel en gendergerelateerd geweld

6. 76,3% van de kinderen/jeugdzaken wordt nu doorverwezen naar speciale rechtbanken voor kinderen. Het streven was 75%, het streefdoel voor 2021 is 80%.

Uitdagingen

Er zijn twee belangrijke uitdagingen: ondanks alle inspanningen blijkt de sector nog niet in staat om corruptie effectief te bestrijden en er zijn nog steeds ernstige gevallen van wreedheden en schendingen van mensenrechten.

Over het algemeen is de ruimte voor oppositiepartijen en NGO's om zich uit te drukken kleiner geworden tijdens de verslagperiode. Dit bracht soms de positieve resultaten van de sector in gevaar.

Succesvolle pilot

Met Nederlandse financiering voerde de rechterlijke macht een succesvolle pilot uit met mobiele rechtbanken voor vluchtelingen. Ze begonnen met vier rechtbanken in de gastgemeenschappen van Hoima, Adjumani, Moyo en Yumbe. Belangrijke diensten, zoals vervolging, proeftijd, rechtsbijstand en gevangenissen, zijn ondersteund om het succes van de mobiele rechtbanken te waarborgen. De sector verstrekte financiering aan het rechtsbijstandsprogramma van de Uganda Law Society en aan advocaten om vluchtelingen gratis te vertegenwoordigen.

Resultaten

Indicator

Perceptie van de bevolking over de verbeterde capaciteit van het rechtsstelsel (niveau van vertrouwen, toegang en kwaliteit)

Score

3.8

Voortgang

Op schema

Volgens het State of Access to Justice 2017 rapport van LASPNET steeg het vertrouwen in de JLOS-instellingen van 49% naar 59%. Volgens het Family Justice in Uganda 2017 rapport van het Haagse instituut voor innovatie van het recht (HiiL), gaf het publiek een beoordeling van 3,8 op een schaal van 1 tot 5 voor oplossingen geboden door geschillenbeslechtingsinstanties.

Indicator

Aantal mensen met toegenomen toegang tot rechtspraak

Score

Rond 26.000 (26% vrouw)

Voortgang

Op schema

Verschillende donoren verstrekken jaarlijks ongeveer 16 miljoen euro aan de Democratic Governance Facility (DGF). Hierdoor kunnen meer dan 80 staats- en niet-statelijke partners het democratisch bestuur versterken, betere toegang tot de rechter vragen en burgers tegemoetkomen in hun eis voor een betere verantwoordingsplicht. Onder het DGF-programma zijn op dit moment 12 rechtsbijstandverleners volledig operationeel in 94 van de 127 districten in Oeganda. Ze bieden hun diensten aan ongeveer 81.000 mensen per jaar. De vraag naar juridische diensten groeit snel vanwege het toegenomen juridische bewustzijn.

Aantal mensen

Voedsel- en voedingszekerheid

De resultaten in context

De meeste tussentijdse resultaten bevestigen dat de projecten op schema liggen om hun doelstellingen te bereiken en een steeds positievere impact hebben in de sector.

Met name het schoolmelkprogramma overtrof opnieuw zijn doelstellingen en bereikte bijna 100.000 kinderen. Over het algemeen waren de prijzen voor voedingsmiddelen en melk stabiel. Ook het landbouwsysteem voor de productie van verbeterde zaden, Local Seed Business (LSB), wordt steeds bekender, zowel bij boeren als bij donors. De verbeterde Nederlandse aardappelrassen hebben veelbelovende resultaten opgeleverd op landbouwniveau.

De startfase van het Climate Smart Agriculture-programma was belangrijk bij het voorbereiden van de selectie van (toekomstige) businesscases in Oeganda. De Best Farmer Competition en Harvest Money Expo motiveerde boeren om hun producten op de open markt te verkopen in plaats van ze uitsluitend met hun eigen gezin te consumeren.

Resultaten

Indicator

Totaal aantal bereikte familiebedrijven

Score

67.836

Voortgang

Op schema

Het programma voor Voedsel- en voedingszekerheid van Nederland richt zich op het vergroten van de markttoegang voor boeren en het versterken van de ondersteunende diensten die boeren nodig hebben. Het programma stimuleert training van boer tot boer, trainingsfaciliteiten op de boerderij, de commerciële productie van zaden door bedrijfsgroepen en het koppelen van boeren aan (private) dienstverleners, zoals banken, agrobedrijven, verwerkers en afnemers. Het resultaat is dat meer boeren hun landbouw kunnen commercialiseren en hun welzijn kunnen verbeteren.

Via bewustmakingscampagnes (tv-programma’s, bijeenkomsten in de gemeenschap en gedrukt materiaal) met informatie over moderne landbouw zijn veel boeren bereikt. Daarnaast hebben de landelijke Best Farmers Competition en de Harvest Money Expo indirect meer dan 500.000 huishoudens bereikt, om hen te motiveren voor commerciële landbouw.

Indicator

Aantal familiebedrijven met verhoogde productiviteit en/of inkomen

Score

38.569

Voortgang

Op schema

Het Nederlandse programma heeft geleid tot een aanzienlijke toename van de productiviteit. Hoewel de productie per hectare ook steeg als gevolg van gunstige regenval, lag het productieniveau ver boven het nationale gemiddelde. De toegenomen productie is gedeeltelijk teniet gedaan door een kleine prijsdaling, waardoor de productiviteit toenam . Niettemin namen de inkomens van de boeren toe.

In de zuivelsector investeren boeren steeds meer in hun bedrijf en is de productie per koe en de totale productie aanzienlijk gestegen (wat heeft geleid tot een toename van de export van zuivelproducten).

Door de introductie van nieuwe technologieën neemt de grote kloof tussen productie in droge en regenachtige seizoenen langzaam af. Verschillende projecten, zoals het zaadprogramma, richten zich op de uitdagingen van klimaatverandering. Deze projecten ontwikkelen meer droogtebestendige en vroegrijpe zaadvariëteiten. Toenemend gebruik van hoogwaardige zaden heeft geresulteerd in een verhoogde productiviteit.

De reparatie van 44 km aan openbare wegen om de toegang van landbouwers tot markten te vergroten, heeft de landbouwproductiviteit verder verbeterd. Het koppelen van producenten aan marktkopers, een sleutelelement van het Nederlandse beleid, is in toenemende mate succesvol geweest met de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven.

Indicator

Aantal banen ondersteund in agrarische sectoren/ketens

Score

2.236

Voortgang

Op schema

Het werkgelegenheidsprogramma voor jongeren creëerde 1.594 banen (615 voor vrouwen) voor jongeren in geselecteerde agro-ondernemingen. Dit verliep meestal via trainingsprogramma’s waarbij leren is gelinkt aan een startersinkomen. In andere projecten zijn in de dienstensector 642 banen gecreëerd door het opzetten van particuliere diensten. Bijvoorbeeld door het spuiten van gewassen en de productie van kwaliteitszaden door lokale zaadbedrijven en andere dienstverleners.

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De resultaten in context

Met een bevolkingsgroei van 3% per jaar heeft Oeganda een snelgroeiende en jonge bevolking. Tegelijkertijd heeft een aanzienlijk aantal vrouwen geen toegang tot anticonceptie. Dit voorkomt dat ze kunnen beslissen of en wanneer ze kinderen krijgen. Andere dringende problemen zijn het hoge aantal tienerzwangerschappen en vroege huwelijken.

Sommige politieke leiders erkennen en ondersteunen de behoefte aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) in toenemende mate. Bovendien erkent het nieuwe nationale bevolkingsbeleid de noodzaak van SRGR voor jongeren als essentieel element voor ontwikkeling. Dit schept een positief klimaat om de politieke steun op dit gebied verder te versterken.

Nederland versterkt zijn steun voor SRGR. Dankzij de lobby- en belangenbehartigingsactiviteiten van Nederland en andere partners, beloofde het Oegandese ministerie van Gezondheid in 2018 10% van haar jaarlijks budget voor Reproductive Maternal Newborn Child and Adolescent (RMNCAH) toe te wijzen aan specifieke SRGR-kwesties voor adolescenten. Nederland en zijn partners hebben ook bijgedragen aan het nieuwe National Sexuality Education Framework, gelanceerd door het ministerie van Onderwijs en Sport. Deze richtlijn onderstreept het belang van seksuele voorlichting voor kinderen in relatie tot hun sociaal en economisch welzijn.

Private sector ontwikkeling

De resultaten in context

Nederland blijft een van de grootste markten voor Oegandese goederen in de Europese Unie. Agrifood, toerisme, duurzame energie en informatietechnologie biedt kansen voor Nederlandse bedrijven. Het aantal Oegandese bedrijven dat geïnteresseerd is in Nederlandse landbouwproducten, zoals zaden en irrigatieapparatuur, neemt toe. Kapitaal, kennis en managementvaardigheden zijn belangrijke obstakels voor lokaal ondernemerschap.

Promotie van Nederland in Oeganda vond plaats via een succesvolle Best Farmers Competition en de Harvest Money Expo, met meer dan 30.000 geregistreerde bezoekers en een agrohandelsmissie vanuit Nederland. Nederlandse bedrijven maakten goede verkopen van apparatuur en machines.

Succesvolle consulten zijn georganiseerd tussen Oegandese autoriteiten (ministerie van Handel, Industrie en Coöperaties) en Nederlandse bedrijven in Oeganda, onder de paraplu van het Netherlands Uganda Trade and Investment Platform (NUTIP).

Resultaten

Indicator

Toename inclusieve zakelijke samenwerking tussen Oeganda en Nederland

Score

350 bedrijven

Voortgang

Op schema

De Hulp en Handel agenda blijft zakelijke kansen creëren voor Nederlandse bedrijven in de Oost-Afrikaanse regio en binnen Oeganda. De diversiteit van bestaande en opkomende bedrijven varieert van agrifood, toerisme en consulting tot logistiek en hernieuwbare energie. Dit toont de toename van zakelijke banden tussen de twee landen aan.

De jaarlijkse Harvest Money Expo, een tentoonstelling over de landbouwindustrie en een spin-off van de Best Farmer Competition in Oeganda, biedt een platform dat Oegandese landbouwbedrijven rechtstreeks verbindt met Nederlandse leveranciers van productiviteitsverhogende technologieën, knowhow en agromachines. Het aantal Oegandese bedrijven met Nederlandse zakelijke relaties is toegenomen.

Nederland bemiddelt in zakelijke deals en joint ventures tussen Nederlandse en Oegandese collega's door middel van facilitering, lobby en het bieden van strategische marktinformatie. Het verbeteren van de kwaliteit van de bedrijfsomgeving in Oeganda blijft een kerndoelstelling. Nederlandse bedrijven zijn niet alleen leveranciers, maar vestigen ook fabrieken in Oeganda.

Het aantal Oegandese bedrijven met Nederlandse zakelijke relaties bleef gestaag groeien in 2018. Handels- en investeringsfaciliteiten bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl), zoals het Nederlandse Infrastructuur Ontwikkelingsfonds, Impact Cluster Financiering en de Demonstratie Faciliteit, ondersteunden de toegang van Nederlandse bedrijven tot Oeganda.

Achtergrond en toekomst Oeganda

Blik op de toekomst

Een nieuwe meerjarenlandenstrategie voor 2019-2022 zal richting geven aan toekomstige werkzaamheden en resultaten. De strategie draagt bij aan de ontwikkeling van een stabiel en democratisch Oeganda, in overeenstemming met de Sustainable Development Goals en met respect voor mensenrechten. Ook zal de strategie bijdragen aan de ambitie van Oeganda om een middeninkomensland te worden, zoals vermeld staat in Oeganda’s 2040 visiedocument. Nederland blijft democratisering en versterking van de rechtsstaat ondersteunen.

Gezien de demografische ontwikkelingen, expertise en ervaring van Nederland, krijgt het verbeteren van diensten voor gezinsplanning meer aandacht. Vanuit onze landbouwexpertise blijft Nederland ook de ontwikkeling van meer duurzame voedselvoorzieningssystemen ondersteunen.

Nederland zal ook verder werken aan de commercialisering van de landbouwsector. Deze sector is een belangrijke motor voor de Oegandese economie en draagt bij tot een betere voedsel- en voedingszekerheid. De ambitie is om de Nederlandse-Oegandese investeringen en handel te vergroten op een sociaal en ecologisch verantwoorde manier. Dit zal bijdragen aan een verbeterd welzijn voor alle Oegandezen.

Bovendien zal in andere programma's rekening worden gehouden met de opvang van vluchtelingen uit de regio door Oeganda. Specifieke aandacht zal worden geschonken aan vrouwenrechten en gendergelijkheid, klimaatverandering en de koppeling tussen humanitaire hulp en ontwikkeling op de lange termijn. Vaardigheidstraining en capaciteitsontwikkeling zullen deel uitmaken van de aanpak in de verschillende programma's.

Aanvullende bronnen

Landenpagina op website Nederlandse overheid

Huidig Nederlands beleid in Oeganda

Facebookpagina Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Oeganda

Website Nederlandse ambassade

Nederlandse ambassade in Oeganda

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Oeganda

Resultaten Voedsel- en voedingszekerheid

Download PDF met resultaten voor Voedsel- en voedingszekerheid in Oeganda

Uitgaven per kanaal

Uitgaven

Uitgaven per thema

Uitgaven