Uitgelichte resultaten

Ruim € 387 voor levensreddende hulp en herstel waardigheid

Resolutie over conflict en honger aangenomen

Versterkte capaciteit van lokale partners

Meer en beter gebruik data voor snelle inschatting

Aanvullende bronnen

Beleidsbrief humanitaire hulp

Lees de beleidsbrief voor humanitaire hulp

Theory of Change – Humanitaire hulp 2 – najaar 2018

Bekijk de Theory of Change van humanitaire hulp

Inleiding

De laatste jaren is het aantal mensen in nood toegenomen als gevolg van aanhoudende conflicten en natuurgeweld. De toename van noden en complexiteit vraagt om een flexibel en krachtig humanitair systeem, dat hier op een effectieve manier op kan reageren.

Nederland werkte samen met VN-organisaties, het ICRC, het Rode Kruis, het START fund en de Dutch Relief Alliance om levensreddende hulp te bieden. Hierbij was specifieke aandacht voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen, kinderen en mensen met een handicap of geestelijke gezondheidsproblemen. Nederland zette zijn politieke invloed in om op te komen voor de belangen van mensen in nood en ervoor te zorgen dat humanitaire organisaties ongehinderd hun werk kunnen doen. Binnen humanitaire hulp was ook geestelijke gezondheid en psychosociale zorg een gebied van extra inzet. Daarnaast scherpte Nederland de afspraken aan met partners over ethische codes, het melden van ongewenst gedrag, met name van seksuele aard, en het voorkomen ervan in de toekomst.

Tenslotte zette Nederland zich in voor verbetering van de humanitaire respons en het humanitair systeem. Zo is geïnvesteerd in versterking van de responscapaciteit van nationale en lokale organisaties. Humanitaire partners en donoren zijn gestimuleerd om openlijk gegevens te delen over geleverde hulp. Door middel van betere coördinatie wordt dubbel werk en gaten in hulp voorkomen. Door in te zetten op innovatie, wordt noodhulp effectiever en efficiënter.

Resultaten 2018

In 2018 waren ruim 134 miljoen mensen afhankelijk van humanitaire hulp van wie er 101 miljoen zijn bereikt. Nederland stelde financiering beschikbaar aan de best gepositioneerde organisaties om humanitaire hulp te bieden in langdurige crisissituaties in onder andere Zuid-Soedan, Syrië en Jemen. Ook werden acute programma’s gesteund (tsunami in Indonesië, extreme droogte in Afghanistan en vluchtelingen uit Venezuela).

Om hulpverleners in staat te stellen hun werk te doen, zette Nederland zich in voor humanitaire principes en naleving van het Internationaal Humanitair Recht. Nederland initieerde een resolutie in de VN-Veiligheidsraad die zorgt voor snellere reacties van de internationale gemeenschap bij dreigende voedselonzekerheid in conflictsituaties. Zie ook hoofdstuk Crisisrespons.

Nederland droeg bij aan efficiëntere en effectievere systemen zodat humanitaire organisaties beter kunnen reageren op crises. Ook werd centralere rol van lokale actoren bepleit. Daarnaast werd ingezet op meer transparantie, coördinatie van hulp en innovatie. Zie ook hoofdstukken Paraatheid en Versterken van het humanitair systeem.

Resultaatgebieden

Crisisrespons Paraatheid Effectief humanitair systeem

Uitgelicht project humanitaire hulp

Dutch Surge Support (DSS) Water

DSS is een partnerschap van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Buitenlandse Zaken, Nederlandse Rode Kruis en het Nederlandse Water Partnerschap. Doel is de inzet van Nederlandse (drink)water en sanitatie-experts bij internationale humanitaire organisaties zoals UNHCR, UNICEF, WHO, IOM, ICRC, IFRC, Oxfam GB en het EU Civiele Protectie Mechanisme. In 2018 vonden 33 missies plaats.

20 experts werkten aan verbetering van drinkwater- en sanitaire voorzieningen in de Rohingya-vluchtelingenkampen in Bangladesh. Op verzoek van UNHCR voerden DSS-experts een haalbaarheidsstudie uit naar de aanleg van een dam en waterreservoir. Volgens planning zal de aanleg van de dam gefinancierd worden door de Asian Development Bank. DSS Water-experts werden ook ingezet in crisisgebieden in Nigeria, Oeganda, Zuid-Soedan, Burkina Faso, Papoea Nieuw Guinea en Afghanistan.

De experts worden ter beschikking gesteld door de Nederlandse drinkwaterbedrijven, ingenieursbureaus of zijn zelfstandig ondernemers.

Dutch Surge Support (DSS) Water
Interview DSS-waterexpert Jeroen Helder

Lees het interview met DSS-waterexpert Jeroen Helder over zijn missie naar Bangladesh

Crisisrespons

Mensen ontvluchten geweld van en tegen IS en verwoesting van hun steden en dorpen in Mosul, Irak. Foto: Cordaid

Crisisrespons

In 2018 was er $ 24,9 miljard nodig om wereldwijd 101 miljoen mensen van humanitaire hulp te voorzien. Nederland droeg hieraan bij door financiële middelen beschikbaar te maken en door het uitzenden van experts via de VN. Om humanitaire partners in staat te stellen snel te reageren op crises en rampen was 57% van de Nederlandse financiering niet geoormerkt. Hiermee kan ook gereageerd worden op crises die minder internationale aandacht krijgen. Nederland gebruikte zijn politieke invloed om de belangen van mensen in nood te beschermen. Tot slot werd het belang van de integratie van geestelijke gezondheid en psychosociale zorg bij noodhulp onder de aandacht gebracht.

Resultaatgebied openen

Mensen ontvluchten geweld van en tegen IS en verwoesting van hun steden en dorpen in Mosul, Irak. Foto: Cordaid

Nederland ondersteunt organisaties die noodhulp leveren en humanitaire normen en standaarden als uitgangspunt hebben. Hierbij is specifieke aandacht voor kwetsbare groepen, zoals vrouwen, kinderen en mensen met een handicap of geestelijke gezondheidsproblemen.

Het doel van humanitaire programma’s is het redden van levens, waardigheid te herstellen en mensen weerbaarder te maken tegen nieuwe rampen. Om dit te realiseren werkt Nederland samen met organisaties die binnen enkele dagen hulp kunnen leveren of opschalen. Alle door Nederland gefinancierde humanitaire organisaties leveren tijdige humanitaire hulp. Voor specifieke crisisresponse wordt gekozen voor de partner die op basis van expertise, aanwezigheid, aard van de crisis en responsecapaciteit het best gepositioneerd is om hulp te bieden.

Humanitaire crises gaan vaak gepaard met risico’s voor de geestelijke gezondheid, waardoor bestaande kwetsbaarheden verergeren en de weerbaarheid van getroffen personen afneemt. Daarom pleit Nederland voor meer aandacht voor geestelijke gezondheid en psychosociale zorg in de humanitaire respons.

Humanitaire diplomatie, waarin de belangen van crisisslachtoffers centraal staan, is essentieel voor de bescherming van burgers, voor een onbelemmerde humanitaire toegang tot crisisgebieden en voor het waarborgen van de veiligheid van hulpverleners en medisch personeel. Dit houdt in dat we voortdurend mogelijkheden zoeken om coalities te sluiten en te pleiten voor handhaving van de principes van het internationaal humanitair recht. Langs deze weg claimen we ruimte voor humanitaire actoren om op een veilige manier mensen te bereiken die direct afhankelijk zijn van noodhulp.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen bereikt met humanitaire hulp

Voortgang

Op schema

Nederland steunde in 2018 VN-organisaties, het ICRC, het Nederlandse Rode Kruis en de Dutch Relief Alliance om mensen in nood te bereiken.

Nederland steunde in 2018 verschillende internationale VN- en hulporganisaties. Deze organisaties helpen mensen in nood met voedselpakketten, schoon drinkwater, medische en verloskundige hulp maar ook met training op het gebied van kinderbescherming in crisisgebieden.

In totaal werd ruim € 387 miljoen beschikbaar gesteld om programma’s te implementeren in conflictgebieden en na natuurrampen zoals tsunami’s en ernstige droogte.

Een belangrijke indicator voor monitoring van humanitaire hulp is het aantal bereikte mensen. Exacte aantallen zijn moeilijk te bepalen, omdat verschillende organisaties soms dezelfde mensen bereiken met verschillende vormen van hulp. Nederland berekent deze aantallen door het Nederlandse aandeel in de totale financiering aan zijn partners te delen door het aantal bereikte mensen.

De bijdragen aan humanitaire hulp waren grotendeels ongeoormerkt. Dat houdt in dat de bestemming van het geld aan partners wordt overgelaten. Dit stelt humanitaire organisaties in staat snel en flexibel te reageren.

Het Wereldvoedselprogramma (WFP) bereikte in totaal 62 miljoen mensen, waarvan er 422.000 kunnen worden toegerekend aan Nederlandse financiering. UNHCR, belast met registratie, opvang en zorg voor vluchtelingen, bereikte met de Nederlandse financiering ruim 800.000 mensen. Via de VN-fondsen werden 3,2 miljoen mensen bereikt in de Centraal Afrikaanse Republiek, Congo, Irak, Nigeria, Syrië en Jemen. DRA bereikte meer dan 4,4 miljoen mensen, onder andere in Afghanistan, Somalië en Nigeria. Ook reageerde DRA op acute noden in Zimbabwe en Afghanistan.

Indicator

Integratie van geestelijke gezondheid en psychosociale zorg in de humanitaire respons

Voortgang

Op schema

Geestelijke gezondheid en psychosociale zorg is een prioriteit in het Nederlands beleid voor humanitaire hulp.

Geestelijke gezondheid en psychosociale zorg is een prioriteit in het Nederlands beleid voor humanitaire hulp. Het afgelopen jaar heeft Nederland daarom de steun aan internationale organisaties die zich wereldwijd bij humanitaire crises inzetten op dit gebied voortgezet. Ook zette Nederland steun aan specifieke projecten voort op het gebied van geestelijke gezondheid en psychosociale zorg in onder meer Libanon en Jemen.

Nederland hecht groot belang aan geestelijke gezondheid en psychosociale zorg aan slachtoffers van conflict, geweld en natuurrampen. De inzet hiervoor vindt plaats op verschillende niveaus.

Tijdens bilaterale gesprekken en op internationale fora pleitte Nederland voor het belang van geestelijke gezondheid en psychosociale zorg bij humanitaire hulp. Zo was Nederland co-organisator van een belangrijk side event in de Veiligheidsraad, dat bezocht werd door 500 diplomaten en experts. Ook was Nederland aanwezig bij de Global Summit on Mental Health in Londen en zijn de voorbereidingen gestart voor een internationale conferentie in Amsterdam.

De kwaliteit van hulpverlening wordt verhoogd door capaciteitsopbouw en opschaling van de diensten van het Mental Health & Psychosocial Support Network (MHPSS). Nederland financiert daarom een Mental Health Minimum Service Package uitgevoerd door UNICEF, WHO en UNHCR.

Tenslotte heeft Nederland met het Verenigd Koninkrijk een informele donorgroep opgezet. Hiermee kunnen we gezamenlijk pleiten voor het opschalen van financiering en een beter gebruik van bestaande financiering. Inmiddels zijn 10 donoren aangesloten.

Indicator

Internationaal humanitair recht (IHL)

Voortgang

Op schema

Nederland zet zich actief in om schendingen van humanitair oorlogsrecht onder de aandacht te brengen.

Nederland zet zich in voor bescherming van burgers tijdens een crisis, onbelemmerde humanitaire toegang, veiligheid van hulpverleners en respect voor humanitair oorlogsrecht (HOR). In 2018 droeg Nederland als lid van de VN-Veiligheidsraad bij aan een resolutie die gebruik van honger als wapen tegengaat. Nederland zette in op het respecteren van HOR in Myanmar, Jemen en de Democratische Republiek Congo.

Humanitaire principes staan steeds vaker onder druk en schendingen van humanitair oorlogsrecht komen in toenemende mate voor. Hulpverleners zijn meer dan eens het doelwit van gerichte aanvallen, waardoor een ongelimiteerde toegang tot de getroffen bevolking in het geding komt.

In 2018 zette Nederland zich in om schendingen van humanitair oorlogsrecht aan te kaak te stellen. Zo richtte Nederland zich op het blootleggen van het verband tussen conflict en honger en heeft het ervoor geijverd dat dit thema een verantwoordelijkheid werd van de VN-Veiligheidsraad. Dit leidde tot de unanieme aanname van resolutie 2417. Deze resolutie moet een snellere reactie van de internationale gemeenschap, inclusief de Veiligheidsraad, mogelijk maken in het geval van dreigende honger in conflictsituaties.

Om de veiligheid van hulpverleners en ongehinderde humanitaire toegang te waarborgen, richtte Nederland in samenwerking met Clingendael de humanitarian negotiation-faciliteit op. Deze faciliteit biedt onderhandelingstrainingen aan hulpverleners. Daarnaast steunde Nederland de International NGO Safety Organisation in het verstrekken van veiligheidsrelevante informatie aan hulpverleners in het veld.

Dutch Relief Alliance humanitarian programme in Irak

De afgelopen vier jaar heeft Nederland een humanitair programma in Irak gesteund.

Meer dan 3,4 miljoen mensen raakten door het conflict met IS ontheemd, vooral in Mosul en Hawija.

In 2017 hadden ruim 10 miljoen mensen behoefte aan gezondheidszorg, met name eerste hulp en verloskundige zorg. Kinderen en vrouwen hadden behoefte aan bescherming, registratie en zorg na fysiek en seksueel geweld. Ook waren er onvoldoende sanitaire voorzieningen en schoon drinkwater.

Meer dan 1,2 miljoen mensen zijn via dit programma bereikt. Circa 70.000 mensen, waaronder veel kinderen en vrouwen, ontvingen psychosociale zorg en kinderbescherming in zogenaamde Safe Spaces. Ruim 1 miljoen mensen werden voorzien van schoon drinkwater, aansluiting op gerepareerde leidingnetwerken en sanitaire en hygiënische voorzieningen. 46.000 mensen kregen toegang tot eerste hulp en verloskundige zorg. Ook werden twee gezondheidsklinieken gerehabiliteerd.

Dit programma was effectief. Onderzocht wordt welke hulp op lange termijn noodzakelijk is.

START Fund

START Fund

De humanitaire gemeenschap richt zich voornamelijk op de grootste crises zoals in Syrië en Jemen. Kleine en middelgrote crises dreigen hierdoor aan de aandacht te ontsnappen. Het START Fund is opgericht om hulp te bieden in vergeten crises en snel te reageren op pieken in langdurige humanitaire crises.

Het START Fund heeft een toegevoegde waarde, omdat het door decentrale besluitvorming snel in actie kan komen. In 2017–2018 werd het geld voor humanitaire respons gemiddeld binnen 65 uur na het signaleren van een crisis overgemaakt. In de Democratische Republiek Congo (DRC) reageerde START binnen 68 uur op de uitbraak van Ebola om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen. In de Filipijnen was START de eerste die reageerde op de noden van mensen die gevlucht waren voor oplaaiend geweld. De START Fund-inspanningen werkten als een hefboom voor het genereren van meer financiering uit andere bronnen.

Nederland draagt jaarlijks bij aan het START Fund.

Foto: DRC Ebola response, credits: START Fund.

START Fund homepage

Lees meer over het START Fund

Paraatheid

Ebola Emergency Response Vehicle wordt uit een vliegtuig geladen in Freetown, Sierra Leone. Credits: UN photo Ari Gaitanis

Bijdrage aan het vergroten van crisisparaatheid

Verbeterde capaciteit van humanitaire organisaties om te reageren op crises vermindert de risico’s voor de getroffen bevolking en verlaagt de kosten van noodhulp. Een belangrijk onderdeel van de inzet op paraatheid is het bevorderen van de rol van nationale en lokale actoren bij het leveren van hulp. Bij een ramp zijn zij als eerste ter plaatse waardoor adequaat en tijdig op een crisis kan worden gereageerd. In 2017-2018 pleitte Nederland voor meer aandacht voor paraatheid in humanitaire responsplannen en een prominentere rol voor nationale en lokale actoren in de humanitaire respons.

Resultaatgebied openen

Ebola Emergency Response Vehicle wordt uit een vliegtuig geladen in Freetown, Sierra Leone. Credits: UN photo Ari Gaitanis

Een goede en respons redt levens en verlaagt de kosten van noodhulp. Het vergroten van paraatheid van humanitaire actoren om te anticiperen op rampen kan van levensbelang zijn. Nederland zet zich in voor het bevorderen van paraatheid van lokale actoren (overheden, civiele organisaties en lokale bedrijven), zodat zij snel kunnen reageren op het moment dat een ramp dreigt of plaatsvindt. Tijdige actie bij het uitbreken van ebola bijvoorbeeld voorkomt verdere verspreiding van de ziekte en vermindert het aantal slachtoffers. Maatregelen bij langdurige droogte dragen bij aan het voorkomen van hongersnood.

Het versterken van de capaciteiten van lokale organisaties is een belangrijk onderdeel van de Grand Bargain, een aantal afspraken tussen hulporganisaties en donoren om de efficiëntie en effectiviteit van noodhulp te verbeteren. Belangrijk is dat nationale en lokale instituties en organisaties beschikken over adequate responscapaciteit. Zij zijn als eerste ter plekke bij het uitbreken van een crisis en zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de bescherming van hun burgers. De Grand Bargain stelt onder andere tot doel om ten minste 25% van de humanitaire financiering toe te kennen aan lokale actoren. Hiermee wordt bijgedragen aan de transformatie van het humanitaire systeem, waarbij lokale actoren steeds meer een centrale rol krijgen in rampenrespons en –management.

Wereldwijd wordt in toenemende mate aandacht besteed aan paraatheid binnen operationele humanitaire plannen. Door de Grand Bargain is er veel aandacht en institutionele ondersteuning voor het ‘lokaliseren’ van humanitaire hulp. Dit heeft geresulteerd in een toename van het aantal internationale humanitaire organisaties dat rapporteert over de mate van toekenning van financiering aan nationale en lokale actoren. Nederland zal zich blijven inzetten voor betere paraatheid, onder andere door te pleiten voor een centrale rol van nationale actoren in de humanitaire respons.

Resultaten

Indicator

Crisisparaatheid van organisaties, autoriteiten en private sector vergroot

Voortgang

Op schema

Responsparaatheid verder versterkt

De afgelopen jaren hebben organisaties hun beleid en methodes met betrekking tot responsparaatheid verder ontwikkeld of versterkt. Onder meer door reserves op te nemen in hun programma’s om tijdig op een naderende crisis te kunnen reageren (bijvoorbeeld extra voedsel inslaan voor mens en dier bij naderende droogte). In 2017-2018 pleitte Nederland voor meer aandacht voor paraatheid en capaciteitsopbouw in humanitaire responsplannen en werd bijgedragen aan paraatheidsprogramma’s van partners.

Paraatheid en capaciteitsversterking worden in toenemende mate erkend als belangrijke onderdelen van noodhulp. In 2017-2018 investeerde Nederland in paraatheid, onder andere via de steun aan het Nederlandse Rode Kruis voor capaciteitsopbouw van nationale Rode Kruisverenigingen. Dit resulteerde in een efficiënte inzet van personeel, bijvoorbeeld tijdens een plotselinge instroom van vluchtelingen in Zambia. Daarnaast droeg Nederland bij aan de inzet van MapAction in het verzamelen van cruciale gegevens na het uitbreken van een ramp. Op basis van deze informatie zijn hulpverleners in staat een effectieve respons te plannen en snel en adequaat op te treden.

Indicator

Percentage van financiering naar nationale en lokale actoren

Voortgang

Op schema

De toegenomen aandacht voor lokalisatie van humanitaire hulp resulteerde in 2017-2018 in een grotere rol voor nationale en lokale organisaties in crisisrespons en -management. Nederland droeg aan deze toename bij door zijn partners te stimuleren meer met lokale partners samen te werken en een groter deel van de financiering zo direct mogelijk naar lokale organisaties over te maken. Humanitaire organisaties rapporteerden een stijgende lijn in de financiering van lokale partners.

Een belangrijke indicator voor het meten van de mate waarin nationale en lokale organisaties een prominentere rol krijgen in noodhulprespons en –management is het percentage financiering dat zo direct mogelijk aan nationale en lokale organisaties wordt toegekend. De aanname is dat er sneller gereageerd kan worden en er dus meer levens gered worden als de capaciteit van lokale organisaties versterkt wordt.

Nederland zette zich in voor een grotere rol van nationale en lokale actoren in de humanitaire respons. In 2018 werd meer dan 20% van de beschikbare humanitaire financiering besteed via de Country Based Pooled Funds (CBPFs). Een belangrijk argument is dat nationale en lokale actoren direct toegang hebben tot de fondsen. Het percentage van financiering aan lokale partners via deze fondsen neemt toe. In 2016 ging 18,5% naar nationale actoren, in 2018 steeg het naar 25,2%. Deze stijging is ook bij andere humanitaire partners zichtbaar.

MapAction

Een goede analyse van de behoeften van mensen in nood is de basis voor een strategische inzet van humanitaire hulp. Een dergelijke analyse is gebaseerd op interactie met de getroffen bevolking. Dit kost veel geld en is in sommige gevallen onmogelijk, omdat de toegang tot de getroffen bevolking belemmerd wordt. Het Mobile Vulnerability Analysis and Mapping (mVAM)-project van WFP gebruikt mobiele technologie, zoals Chatbot en SMS, voor het monitoren van onder andere voedselzekerheid op afstand en het informeren van getroffen gemeenschappen over voedseldistributies. Dit verschaft WFP en partners gedetailleerde informatie op basis waarvan zij een adequate humanitaire respons kunnen plannen en uitvoeren. Daarnaast leidde deze manier van werken tot een kostenvermindering van 50%. Nederland steunde de ontwikkeling en uitrol van mVAM in meer dan 35 landen.

Effectief humanitair systeem

Humanitaire hulp arriveert in Sosmaqala, Afghanistan. Credits: UN Photo Eric Kanalstein

Bijdrage aan versterking van het humanitaire responssysteem

Een krachtig en flexibel humanitair systeem is een noodzakelijke randvoorwaarde voor hulp aan mensen in nood. Nederland steunt het systeem door verbetering van coördinatie van humanitaire hulp, versterking van humanitair leiderschap, bevordering van transparantie van partners en investering in innovatie. In 2017/2018 droeg Nederland bij aan versterking van de rol van humanitaire coördinatoren voor een betere coördinatie van noodhulp. Mede dankzij de Nederlandse inzet op het gebied van transparantie sloten meer humanitaire organisaties zich aan bij het Internal Aid Transparency Initiative (IATI). Hiermee werden gegevens via open datasystemen voor iedereen toegankelijker.

Resultaatgebied openen

Humanitaire hulp arriveert in Sosmaqala, Afghanistan. Credits: UN Photo Eric Kanalstein

Nederland zet zich in voor meer transparantie in het humanitair systeem, betere coördinatie tussen humanitaire organisaties en meer innovatie voor betere hulp aan mensen in nood. Nederland gebruikt zijn positie binnen de internationale humanitaire gemeenschap om invloed uit te oefenen op het humanitaire systeem om deze doelen te bereiken.

De wijze waarop donoren en organisaties samenwerken heeft grote invloed op het vermogen van organisaties om levens te redden, de waardigheid van mensen in nood te herstellen en hun weerbaarheid te vergroten. Een goede coördinatie voorkomt dubbel werk en waarborgt dat de kwetsbaarste mensen worden bereikt met hulp die in de meest urgente behoeften voorziet. Daarom steunt Nederland het versterken van de positie van de Emergency Relief Coördinator van de VN en van de humanitaire coördinatoren die werkzaam zijn in een crisis.

Meer transparantie leidt tot geïnformeerde besluitvorming, zorgt voor meer controle, faciliteert leerprocessen en resulteert in een betere coördinatie en samenwerking. Nederland stimuleert het gebruik van open datasystemen (zoals IATI) via humanitaire actoren, zodat financieringsstromen en resultaten openlijk inzichtelijk zijn. Humanitaire actoren worden in staat gesteld dit op een verantwoorde en effectieve manier te doen.

Technische ontwikkelingen en nieuwe partnerschappen – onder andere met de private sector – bieden ongekende mogelijkheden om humanitaire hulp te verbeteren. Nederland investeert in het innoveren van de humanitaire respons. Humanitaire organisaties en niet-traditionele partners worden gestimuleerd samen te werken, te leren van elkaar en te investeren in innovatieve initiatieven die de effectiviteit, efficiëntie en kwaliteit van noodhulp verbeteren.

Resultaten

Indicator

Aantal Grand Bargain-ondertekenaars die humanitaire data publiceren in IATI

Voortgang

Op schema

In 2017-2018 werkte Nederland in het kader van de Grand Bargain samen met de Wereldbank en het Development Initiative om humanitaire organisaties te stimuleren zich aan te sluiten bij het Internal Aid Transparency Initiative (IATI). Deze inspanningen hebben geleid tot een toename van het aantal humanitaire organisaties en donoren die hun gegevens via IATI publiceren.

De ondertekenaars van de Grand Bargain – afspraken tussen donoren en humanitaire organisaties om efficiëntie en effectiviteit van noodhulp te verbeteren – hebben toegezegd hun gegevens over activiteiten via IATI openbaar te maken. Deze indicator meet de mate waarin de afspraken worden nagekomen. Er wordt een indicatie gegeven van de voortgang op het te behalen doel: beter inzicht in gegevens over humanitaire activiteiten ten behoeve van betere controle, geïnformeerde besluitvorming en het faciliteren van leerprocessen.

Nederland werkte samen met de Wereldbank en het Development Initiative om humanitaire organisaties en donoren te stimuleren zich aan deze afspraken te houden. Dit resulteerde in een toename van het aantal humanitaire organisaties en donoren aangesloten bij IATI. De volgende stap is het waarborgen van de kwaliteit van gegevens die via IATI gepubliceerd worden.

Indicator

Betere coördinatie van hulp

Voortgang

Op schema

betere coördinatie in het humanitaire systeem, tussen humanitaire organisaties, donoren en partijen betrokken bij een crisis.

Nederland zet zich in voor betere coördinatie in het humanitaire systeem, tussen humanitaire organisaties, donoren en partijen betrokken bij een crisis. Met financiële en politieke steun is het VN-kantoor voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken (OCHA) in staat wereldwijd humanitaire hulp te coördineren in landen die getroffen zijn door crisis. Daarnaast dringt Nederland ook bij andere humanitaire partners aan op een goede coördinatie van hulp, passend binnen de structuren van OCHA.

Goede coördinatie betekent dat humanitaire organisaties hun werk effectief kunnen verrichten en zo veel mogelijk mensen bereiken met de noodzakelijke hulp. OCHA is wereldwijd verantwoordelijk voor de coördinatie van hulp via de thematische clusters, waaronder bescherming, onderwijs, water, sanitaire voorzieningen en hygiëne. VN-organisaties, internationale ngo’s en nationale organisaties plannen de inzet aan de hand van deze clusters en op basis van onderzoek naar de behoeften van de getroffen bevolking.

Nederland maakte zich sterk voor goede coördinatie van humanitaire hulp via VN-organisaties, overleggen op hoog niveau, veldbezoeken en door de inzet van het Nederlandse netwerk van ambassades. Daarnaast droeg Nederland bij aan betere coördinatie in crisislanden door zijn bijdragen aan de Country Based Pooled Funds (CBPFs). Deze fondsen worden beheerd door de humanitaire coördinator van de VN, die zicht heeft op de behoeften. Door de bijdragen aan de CBPFs is de humanitaire coördinator in staat hulp in een bepaald land beter te coördineren. Bovendien versterkt de Nederlandse bijdrage aan het Central Emergency Response Fund (CERF) de rol van de VN Emergency Relief Coordinator.

Indicator

Innovatie ter verbetering van humanitaire hulp

Voortgang

Op schema

Stimuleren en faciliteren van innovatie in de humanitaire sector

Nederland stimuleert en faciliteert innovatie in de humanitaire sector om ook in de toekomst het groeiende aantal mensen in nood van hulp te kunnen voorzien. In 2017/2018 steunde Nederland verschillende innovatie-initiatieven en – projecten. Ook maakte Nederland zich sterk voor verantwoordelijk gebruik van data, bijvoorbeeld voor het effectief in kaart brengen van noden. En in internationale fora werd het belang van innovatie uitgedragen.

Als gevolg van aanhoudende conflicten en natuurrampen nemen de humanitaire noden wereldwijd toe. De financiering die donoren hiervoor beschikbaar stellen groeit niet evenredig. Technische ontwikkelingen en nieuwe partnerschappen, bijvoorbeeld met de private sector, bieden de mogelijkheid effectiviteit, efficiëntie en kwaliteit van noodhulp te verbeteren. Succesvolle voorbeelden laten zien dat innovatie het verschil kan maken. Digitalisering van de monitoringssystemen voor voedselzekerheid leverde het Wereldvoedselprogramma (WFP) 50% kostendaling van monitoringskosten op.

Nederland investeerde in innovatieprojecten en -fondsen, opzet en steun van datacentra en financiering van platforms. Zo droeg Nederland bij aan het Humanitarian Innovation Fund (HIF) en steunde daarmee onder andere de uitrol van technologieën voor lokale productie van medische hulpmiddelen in humanitaire situaties. Door zijn steun en inbreng in de Dutch Coalition for Humanitarian Innovation (DCHI) stimuleerde Nederland samenwerking tussen humanitaire actoren, bedrijfsleven en academici. Tot slot steunde Nederland initiatieven om het gebruik van data voor efficiëntere en betere besluitvorming te stimuleren.

mVAM

mVAM

Een goede analyse van de behoeften van mensen in nood is de basis voor een strategische inzet van humanitaire hulp. Een dergelijke analyse is gebaseerd op interactie met de getroffen bevolking. Dit kost veel geld en is in sommige gevallen onmogelijk, omdat de toegang tot de getroffen bevolking belemmerd wordt. Het Mobile Vulnerability Analysis and Mapping (mVAM)-project van WFP gebruikt mobiele technologie, zoals Chatbot en SMS, voor het monitoren van onder andere voedselzekerheid op afstand en het informeren van getroffen gemeenschappen over voedseldistributies. Dit verschaft WFP en partners gedetailleerde informatie op basis waarvan zij een adequate humanitaire respons kunnen plannen en uitvoeren. Daarnaast leidde deze manier van werken tot een kostenvermindering van 50%. Nederland steunde de ontwikkeling en uitrol van mVAM in meer dan 35 landen.

Foto: Gebruik van Chatbot technologie in Kakuma, Kenia, voor het verstrekken van informatie over voedseldistributie. (Bron: WFP Catherine Clark)

Field Ready

Bij een humanitaire ramp zijn hulpverleners veelal afhankelijk van de import van goederen uit het buitenland. Deze bevoorrading is duur en belastend voor het milieu. Field Ready beoogt humanitaire hulp te transformeren via technologie, zoals 3D print, voor lokale productie van hulpmiddelen. Voorbeelden zijn apparatuur om mensen op te sporen en te redden uit puin, medische hulpmiddelen en onderdelen voor het repareren van waterleidingen. Lokale productie maakt hulp sneller en goedkoper en stimuleert tegelijkertijd de lokale economie. Field Ready bevordert een centralere rol voor lokale actoren en getroffen gemeenschappen in de humanitaire respons. Dit is in lijn met de Grand Bargain-afspraak om humanitaire hulp zo ‘lokaal mogelijk’ te maken.

Nederland steunde via het Humanitarian Innovation Fund (HIF) de verdere ontwikkeling van Field Ready-diensten en de uitrol in Jordanië, Kenia, Zuid-Soedan, de Amerikaanse Maagdeneilanden en de Pacific.

Foto: Stan Klinkenberg, SavetheChildren

Achtergrond informatie thema humanitaire hulp

Blik op de toekomst

In 2019 stelt Nederland € 380 miljoen beschikbaar voor humanitaire hulp, via ongeoormerkte bijdragen (54%), specifieke humanitaire crises (40%) en thematische bijdragen (6%).

Nederland zal zich inzetten voor bescherming van burgers, onbelemmerde humanitaire toegang en veiligheid van hulpverleners en medisch personeel. Specifieke doelen zijn het voorkomen van uithongering als wapen in conflictsituaties en het behalen van de Grand Bargain-doelen. Dit betreft afspraken tussen donoren en hulporganisaties om effectiviteit en efficiëntie van noodhulp te verbeteren.

In oktober 2019 organiseert Nederland een ministeriële conferentie over geestelijke gezondheid en psychosociale zorg aan crisisslachtoffers om landen, beleidsmakers, donoren en internationale organisaties te mobiliseren. Nederland zal de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF financieren voor ontwikkeling en uitvoering van een pakket van minimumdiensten.

Nederland maakt zich sterk voor een effectiever humanitair systeem op het gebied van transparantie en innovatie, (minder) administratieve druk, samenwerking op meerjarige planning en verbetering van de aansluiting tussen humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking.

Aanvullende bronnen

Infopagina Noodhulp bij rampen en oorlog

Pagina met meer informatie over Nederlandse inzet op noodhulp

Facebookpagina

Volg dit thema op Facebook

Uitgaven per kanaal

Uitgaven