Uitgelichte resultaten

820 maatschappelijke organisaties en netwerken gesteund

172 bijdragen aan positieve gedragsverandering

208 organisaties gesteund voor het versterken van de rol van vrouwen in conflictoplossing en vredesopbouw

39.611 vrouwen getraind in economische vaardigheden

26 bijdragen aan beleid voor meer vrouwen in de politiek

Aanvullende bronnen

Theory of Change

Download document met de Theory of Change

Inleiding

Nederland draagt met het internationale beleid voor vrouwenrechten en gendergelijkheid bij aan het behalen van de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs) in het bijzonder SDG 5 (gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen en meisjes). De focus ligt op vier subdoelen:

vergroten van vrouwelijk leiderschap en deelname van vrouwen aan (politieke) besluitvorming;economische zeggenschap en verbeterde economische omgeving voor vrouwen;voorkomen en stoppen van geweld tegen vrouwen en meisjes; versterking van de rol van vrouwen in conflictoplossing en vredesopbouw.

Nederland zet zich wereldwijd in om deze doelen te bereiken via genderdiplomatie en genderspecifieke programma’s. Nederland steunt maatschappelijke organisaties en individuele vrouwenrechtenverdedigers die zich inzetten voor bovengenoemde doelen. Zij spelen een belangrijke rol bij het vragen van aandacht voor en het versterken van de positie van vrouwen. Ook moedigt Nederland samenwerking met bedrijven aan om de arbeidsomstandigheden voor vrouwelijke werknemers en de kansen voor vrouwelijke ondernemers te verbeteren.

Daarnaast werkt Nederland aan het versterken van vrouwenrechten en gendergelijkheid in internationale verdragen, resoluties en afspraken. Een voorbeeld is de tweejaarlijkse VN-resolutie waarmee Nederland samen met Frankrijk meer internationale aandacht en inzet vraagt om geweld tegen vrouwen en seksueel grensoverschrijdend gedrag aan te pakken.

Resultaten 2018

Alleen als vrouwen en mannen gelijke kansen en rechten hebben, kunnen vrouwen een grotere rol spelen in politiek, economie en vredesprocessen. Nederland zet daarom in op het verbeteren van de randvoorwaarden daarvoor. In 2018 hebben we in totaal 820 maatschappelijke organisaties ondersteund. Deze organisaties spelen een belangrijke rol bij het agenderen en monitoren van vrouwenrechten en gendergelijkheid. Zij sporen overheden, bedrijven en andere maatschappelijke spelers aan om vrouwenrechten en gendergelijkheid in de praktijk te brengen.

Ook geven deze organisaties voorlichting aan mannen en vrouwen en ondersteunen zij vrouwen om hun potentieel beter te benutten. Ruim 49.000 individuele vrouwen en meisjes hebben hierdoor meer kennis gekregen van hun rechten. Ze hebben vaardigheden geleerd om hun invloed te vergroten. Ook zijn andere maatschappelijke spelers zoals beleidsmakers, bestuurders, politieagenten en docenten getraind in het bevorderen van gelijke rechten en kansen. In 150 gevallen is er een aantoonbare bijdrage geleverd aan wetgeving en gedrag om vrouwenrechten en gendergelijkheid te verbeteren.

Resultaatgebieden

Voorkomen van geweld tegen vrouwen Vrouwen, vrede en veiligheid Economische participatie Politieke participatie

Uitgelicht project vrouwenrechten en gendergelijkheid

Leading from the South (LfS)

Leading from the South heeft afgelopen jaar 122 vrouwenrechtenorganisaties gesteund in 67 landen. Het programma is uniek, omdat het geleid wordt door feministische vrouwenorganisaties uit zuidelijke landen. Hierdoor krijgen vrouwen en meisjes ter plekke de kans hun eigen positie en die van anderen te verbeteren.

De organisaties werken aan de politieke, sociale en economische empowerment van vrouwen en meisjes. Een voorbeeld is de maatschappelijke organisatie Rape Crisis Cape Town Trust. Zij dragen in Zuid-Afrika bij aan het opzetten van rechtbanken voor seksueel misbruik en houden de overheid verantwoordelijk voor het ontwikkelen van structuren voor het bieden van hulp aan overlevenden van seksueel geweld.

Ook organiseren ze (sociale media-)campagnes om bewustwording en betrokkenheid van burgers te vergroten.

Website van Leading from the South

Lees meer over het Leading from the South programma op de website.

Voorkomen van geweld tegen vrouwen

Vrouwen in Zuid-Afrika roepen de overheid op om hulp te bieden aan overlevenden van seksueel geweld en straffeloosheid van daders tegen te gaan.

Vrouwen en meisjes hebben recht op een leven vrij van geweld

Nederland wil alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes tegengaan. Dit doen we via genderdiplomatie en genderspecifieke programma’s. Zo steunt Nederland de jaarlijkse Orange the World-campagne en maakt Nederland zich sterk voor aanname van de tweejaarlijkse VN-resolutie over het tegengaan van geweld tegen vrouwen.

Daarnaast heeft Nederland 79 maatschappelijke organisaties gesteund die zich inzetten om geweld tegen vrouwen te stoppen. Ze vangen slachtoffers op en werken samen met de zorgsector en de politie om geweld te voorkomen. Ruim 1900 vrouwen en meisjes zijn door de organisaties getraind om op te komen voor hun rechten en zich te verzetten tegen geweld.

Resultaatgebied openen

Vrouwen in Zuid-Afrika roepen de overheid op om hulp te bieden aan overlevenden van seksueel geweld en straffeloosheid van daders tegen te gaan.

Geweld tegen vrouwen vormt een groot probleem voor de volksgezondheid en is een schending van mensenrechten. Volgens schattingen heeft wereldwijd één op de drie vrouwen te maken met fysiek of seksueel geweld.

Nederland wil alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes tegengaan. Het richt zich daarbij op drie niveaus: wetgeving en beleid, handhaving en aanpassen van normen en waarden die geweld tegen vrouwen in stand houden. In 2018 heeft Nederland een VN-resolutie ingediend die overheden oproept om geweld tegen vrouwen en seksueel grensoverschrijdend gedrag aan te pakken. Daarnaast vragen we aandacht voor het tegengaan van geweld tegen vrouwen via de jaarlijkse Orange the World-campagne.

Via genderspecifieke programma’s worden maatschappelijke organisaties gesteund die bekend zijn met de lokale context. Zij bieden hulp aan slachtoffers, roepen op tot overheidsingrijpen en zetten zich in om iedereen te bereiken en waar mogelijk te betrekken. Om geweld tegen vrouwen te stoppen is het namelijk belangrijk de normen en waarden te veranderen die het probleem in stand houden. Echtgenoten, vaders en zonen, maar ook bestuurders, politieagenten, artsen en docenten worden daarom getraind in vrouwenrechten en het voorkomen van geweld tegen vrouwen.

In 2017-2018 hebben we via het programma Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW) 79 organisaties gesteund die zich inzetten om geweld tegen vrouwen te stoppen. Een voorbeeld is het All Women Count! Consortium dat bestaat uit maatschappelijke organisaties in Azië, Oost-Afrika en het Midden-Oosten. In India organiseren zij trainingen voor meisjes, om hen zelfvertrouwen te geven en zich uit te spreken tegen geweld en discriminatie. In Oeganda hebben ze juridische hulp geboden aan sekswerkers die te maken hebben met geweld. Deze vrouwen weten nu beter welke rechten ze hebben en hoe ze hier voor kunnen opkomen. In totaal zijn ruim 1900 vrouwen en meisjes voorgelicht over hun rechten en getraind om zich te verzetten tegen geweld.

Resultaten

Indicator

Aantal aantoonbare bijdragen aan de randvoorwaarden voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen en meisjes

Voortgang

Op schema

Aantal aantoonbare bijdragen

Via lobby, bewustmaking en training dragen Nederlandse programma’s bij aan veranderingen in wetgeving en gedrag om geweld tegen vrouwen en meisjes tegen te gaan. In totaal zijn 102 aantoonbare bijdragen in beleid en wetgeving geleverd en 172 aantoonbare bijdragen aan veranderingen in gedrag, normen en waarden. Over het algemeen geldt dat het bereiken van dit soort veranderingen veel tijd kost en resultaten niet direct zichtbaar zijn.

Waarom meten we deze indicator?

Geweld tegen vrouwen en meisjes pakken we op verschillende niveaus aan:

– wetgeving en beleid

– regelgeving en handhaving

– gemeenschappen en de samenleving als geheel waar normen en gebruiken dit onrecht gedogen en in stand houden.

Via lobby, bewustmaking en training dragen Nederlandse programma’s bij aan veranderingen in wetgeving en gedrag.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Aantoonbare bijdragen aan verbeterde randvoorwaarden voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen en meisjes worden gemeten op het niveau van beleid en gedrag. Dit kunnen bijvoorbeeld verbeteringen van wetgeving, actieplannen en procedures zijn, of veranderingen in normen, waarden en gedrag van sleutelpersonen zoals bestuurders of samenlevingen als geheel.

Indicator

Aantal vrouwen en organisaties gesteund om geweld tegen vrouwen en meisjes tegen te gaan

Voortgang

Op schema

Maatschappelijke organisaties zijn belangrijk om geweld tegen vrouwen en meisjes aan te pakken. Ze kennen de lokale context, vangen slachtoffers op en werken samen met de zorgsector en de politie om geweld te voorkomen.

Daarnaast trainen ze zowel mannen als vrouwen in het behartigen van de rechten van vrouwen. Het versterken van de capaciteit van organisaties en individuele vrouwen is een centraal element van het Nederlandse beleid voor vrouwenrechten en gendergelijkheid.

Waarom meten we deze indicator?

In 2017-2018 steunde Nederland 79 organisaties die zich speciaal inzetten om geweld tegen vrouwen en meisjes te stoppen. De organisaties doen uiteenlopend werk, van opvang van slachtoffers tot het trainen van politieagenten om hun dienstverlening te verbeteren. Deze organisaties versterken ook de capaciteit van een groot aantal vrouwen en meisjes om op te komen voor hun rechten en die van anderen.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Het aantal organisaties en vrouwen met versterkte capaciteit wordt gemeten via het 5C model. Dit houdt in dat zij capaciteit of vaardigheden vergroten op minimaal een van de volgende vlakken:

capaciteit om actie te ondernemencapaciteit om resultaten te behalencapaciteit om aan te passencapaciteit om externe stakeholders te betrekkencapaciteit om coherentie te bereiken.

Lees meer over het Leading from the South programma op de website.

Lees meer over het Leading from the South programma op de website.

Jaarlijks steunt Nederland de internationale Orange the World-campagne van UN Women om geweld tegen vrouwen te stoppen. Geïnspireerd door het campagnethema van dit jaar ‘Hear Me Too’ stond onze campagne in het teken van het geven van ruimte aan de verhalen van overlevenden van geweld en mensen die zich inzetten om geweld tegen vrouwen te stoppen. Minister Sigrid Kaag gaf samen met de burgemeester van Den Haag, Pauline Krikke, de aftrap voor de 16 ‘Days of Activism’ door het Binnenhof in de campagnekleur oranje te verlichten. Tientallen Nederlandse ambassades en consulaten hebben ook meegedaan aan onze socialemediacampagne en actief zelf evenementen georganiseerd.

Orange the World

Kijk op de website voor meer nieuws rondom de campagne.

Vrouwen, vrede en veiligheid

NAP 1325.

Vrouwen zijn op zinvolle wijze betrokken bij het voorkomen en oplossen van conflict

Vredesonderhandelingen met vrouwen aan de onderhandelingstafel leiden tot duurzamere en volledigere vrede. VN Veiligheidsraad Resolutie 1325 richt zich op versterking van de rol van vrouwen hierbij en bescherming tegen seksueel geweld in conflict. Nederland draagt bij met Nationaal Actieplan 1325 (NAP-) programma’s in Afghanistan, Irak, Jemen, Syrië, Zuid-Soedan, Colombia, Democratische Republiek Congo en Libië.

Samen met UN Women steunen wij deelname van vrouwen aan de vredesonderhandelingen in Syrië en Jemen. Ook zette Nederland het pilotfonds Peace and Security 4 All op, waarmee we kleinschalige projecten steunen gericht op doelgroepen of thema’s die binnen het NAP onderbelicht zijn.

Resultaatgebied openen

NAP 1325.

Onderzoek van UN Women toont aan dat vredesonderhandelingen waar vrouwen aan de onderhandelingstafel zitten meer duurzame en volledige vrede opleveren. Net zoals organisaties met een brede diversiteit tot betere prestaties komen, leveren vredesonderhandelingen met een representatieve vertegenwoordiging meer duurzame uitkomsten op. Om die reden steunt Nederland projecten die als doel hebben vrouwen een plek te geven aan de onderhandelingstafel. In Jemen financiert Nederland bijvoorbeeld een project waarin vrouwen, lokale ngo’s en besluitvormers training krijgen over gendernormen. Deze normen bemoeilijken vaak de deelname van vrouwen aan vredesprocessen. Het is belangrijk ook lokale besluitvormers te trainen, zodat zij beter rekening kunnen houden met de behoeften en belangen van vrouwen.

Naast deelname in vredesprocessen is bescherming van vrouwen in conflictsituaties een belangrijk thema waar Nederland op inzet. In sommige conflictsituaties is veel seksueel geweld tegen vrouwen. Bestaande gendernormen in de samenleving houden deze situaties in stand. Het is voor vrouwen dan lastig aangifte te doen. Nederland financiert projecten die deze normen proberen te veranderen. In Irak is er bijvoorbeeld een project dat belangrijke spelers binnen een samenleving bewust maakt van de negatieve effecten van seksueel geweld. Doordat politieagenten zich hier beter bewust van zijn, is de drempel om aangifte te doen lager voor vrouwen. In Democratische Republiek Congo richt één van de projecten zich specifiek op vrouwen, door hen bewust te maken van hun rechten.

Resultaten

Indicator

Aantal aantoonbare bijdragen aan de randvoorwaarden voor zinvolle deelname van vrouwen aan conflictoplossing en vredesonderhandelingen

Voortgang

Voortgang, niet op schema

26

Via lobby, bewustmaking en training dragen Nederlandse programma’s bij aan veranderingen in wetgeving en gedrag om meer vrouwen te betrekken bij conflictoplossing en vredesonderhandelingen. In totaal zijn 26 aantoonbare bijdragen geleverd aan beleid en wetgeving. Over het algemeen geldt dat het bereiken van dit soort veranderingen veel tijd kost en resultaten niet direct zichtbaar zijn.

Waarom meten we deze indicator?

Vrouwenrechten maken integraal onderdeel uit van een inclusieve en duurzame vrede. Om deze rechten te waarborgen moeten ze worden opgenomen in de grondwet en de basis vormen voor het beleid met betrekking tot veiligheid en justitie, gezondheidszorg en onderwijs. Dit vergt mogelijk aanzienlijke investeringen in de werving en training van personeel. De erkenning van de rol van vrouwen in vredesprocessen en wederopbouw neemt toe, maar slechts zeer langzaam. Elke structurele maatregel is een stap in de goede richting.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Aantoonbare bijdragen aan verbeterde randvoorwaarden voor de deelname van vrouwen aan vredesprocessen en wederopbouw worden gemeten op het niveau van beleid en gedrag. Dit kunnen bijvoorbeeld verbeteringen van wetgeving, actieplannen en procedures zijn, of veranderingen in normen, waarden en gedrag van sleutelpersonen zoals bestuurders of samenlevingen als geheel.

Indicator

Aantal vrouwen en organisaties gesteund om de zinvolle deelname van vrouwen aan conflictoplossing en vredesonderhandelingen te vergroten

Voortgang

Op schema

In 2017-2018 zijn 241 maatschappelijke organisaties gesteund die zich inzetten om het aantal vrouwen dat op een zinvolle wijze deelneemt aan conflictoplossing en vredesonderhandelingen te vergroten. Daarnaast zijn 2682 individuele vrouwen en meisjes gesteund om deel te nemen. Zij zijn bijvoorbeeld getraind in bepaalde vaardigheden of in contact gebracht met sleutelpersonen in vredesonderhandelingen.

Waarom meten we deze indicator?

De deelname van vrouwen aan vredesonderhandelingen en aan processen van wederopbouw levert een inclusiever en duurzamer resultaat op. Door maatschappelijke organisaties te steunen, helpt Nederland hen bij hun lokale vredeswerk en bevordert hun deelname aan formele vredesonderhandelingen. Daarnaast worden individuele vrouwen gesteund om deel te nemen. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen in staat zijn contact te leggen met vertegenwoordigers van uiteenlopende politieke of religieuze groeperingen, en dat zij bereid zijn om compromissen te sluiten in het belang van de vrede.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Het aantal organisaties en vrouwen met versterkte capaciteit wordt gemeten via het 5C model. Dit houdt in dat zij hun capaciteit of vaardigheden vergroten op minimaal een van de volgende vlakken:

capaciteit om actie te ondernemencapaciteit om resultaten te behalencapaciteit om aan te passencapaciteit om externe stakeholders te betrekkencapaciteit om coherentie te bereiken

Nationaal Actieplan (NAP) 1325

In het najaar van 2018 organiseerde Nederland het NAP 1325 Learning Event over vrouwen, vrede en veiligheid met partners uit de hele wereld. Bekijk de video voor informatie over de belangrijkste resultaten van deze bijeenkomst.

Video: Nationaal Actieplan (NAP) 1325 Learning Event 2018

Impressie van het Nationaal Actieplan (NAP) 1325 Learning Event 2018 op het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag

Onderzoek UN Women (2017)

Making women count – not just counting women

Nationaal Actieplan (NAP) 1325 Learning Event 2018

Nationaal Actieplan (NAP) 1325 Learning Event 2018 op het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag

Economische participatie

Vrouwen in Oeganda pachten liever zelf grond voor rijstbouw dan dat zij de grond van hun echtgenoot of vader bewerken. Ook willen ze nieuwe technieken leren om de opbrengst per dag te verhogen.

Vrouwen benutten hun kansen op economische invloed

Wereldwijd verdienen vrouwen nog steeds minder dan mannen. Vaak zijn zij afhankelijk van hun echtgenoot, vader of zoon. In 2017-2018 heeft Nederland 28 organisaties gesteund die zich inzetten om de randvoorwaarden voor economische deelname van vrouwen te verbeteren. Ruim 39.500 vrouwen werden getraind in vaardigheden om economisch zelfstandig te worden en onbetaalde zorgtaken beter te verdelen binnen hun gezin.

Ook organiseerde Nederland eind 2018 samen met de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie een conferentie over handel en gender in Genève. Tijdens de conferentie spraken verschillende actoren over strategieën om de positie van vrouwen in internationale handel te verbeteren.

Resultaatgebied openen

Vrouwen in Oeganda pachten liever zelf grond voor rijstbouw dan dat zij de grond van hun echtgenoot of vader bewerken. Ook willen ze nieuwe technieken leren om de opbrengst per dag te verhogen.

Uit onderzoek van UN Women over gendergelijkheid en inclusieve groei blijkt dat de invloed en het gezag van vrouwen binnen gezin en gemeenschap groter wordt wanneer hun economische positie is versterkt en zij beschikking hebben over een eigen inkomen. Zij zijn daardoor bovendien minder vaak slachtoffer van huiselijk geweld. Omdat vrouwen meer investeren in gezondheid en opleiding van hun kinderen, geven ze bovendien een belangrijke impuls aan de ontwikkeling van toekomstige generaties. Volgens het onderzoek van McKinsey kan een grotere gendergelijkheid over een periode van tien jaar een groei van 25% van het bnp geven.

Nederland zet zich in om de randvoorwaarden voor economische deelname van vrouwen te verbeteren. Dit kan gaan om verbeteringen in wetgeving, arbeidsomstandigheden, waarden en normen of gedrag en het ondersteunen van netwerken voor vrouwen. In 2018 steunde Nederland 28 maatschappelijke organisaties die zich hiervoor inzetten. Zij trainen vrouwen om hun economische vaardigheden te vergroten en werken samen met bedrijven om de werkomstandigheden te verbeteren.

Eén van de door Nederland gefinancierde organisaties richt zich op kleinschalige mijnbouwgemeenschappen in Tanzania. Managers werden samen met vrouwelijke en mannelijke mijnwerkers getraind op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid. Na deze training kregen vrouwen een grotere rol in planningsprocessen, vergaderingen en trainingen.

Andere door Nederland gefinancierde activiteiten zijn gericht op het verbeteren van kansen voor vrouwelijke ondernemers. In Kenia en Vietnam werden 75 door vrouwen geleide bedrijven succesvol ondersteund in het verkrijgen van markttoegang en het vergroten van hun winst.

Ook op internationaal niveau pleit Nederland voor betere toegang tot markten, technologie en krediet voor vrouwen. Eind 2018 organiseerde Nederland samen met de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie een conferentie om de positie van vrouwen in de wereldhandel te verbeteren.

Resultaten

Indicator

Aantal aantoonbare bijdragen aan de randvoorwaarden voor economische participatie van vrouwen

Voortgang

Voortgang, niet op schema

3

Via lobby, bewustmaking en training dragen Nederlandse programma’s bij aan veranderingen in wetgeving en gedrag, zodat vrouwen betere toegang krijgen tot financiële middelen en de arbeidsmarkt. In totaal zijn er 3 aantoonbare bijdragen in beleid en wetgeving. Over het algemeen geldt dat het bereiken van dit soort veranderingen veel tijd kost en resultaten niet direct zichtbaar zijn.

Waarom meten we deze indicator?

De betrokkenheid van lokale overheden, publieke en private dienstverleners en werkgevers is essentieel voor het verbeteren van kansen voor vrouwen om een leefbaar loon te kunnen verdienen. Door middel van belangenbehartiging, training en samenwerkingsovereenkomsten proberen maatschappelijke organisaties het beleid te verbeteren, zodat vrouwen betere toegang krijgen tot financiële middelen en de arbeidsmarkt.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Aantoonbare bijdragen aan verbeterde randvoorwaarden voor de deelname van vrouwen aan de economie worden gemeten op het niveau van beleid en gedrag. Dit kunnen bijvoorbeeld verbeteringen van wetgeving, actieplannen en procedures zijn, of veranderingen in normen, waarden en gedrag van sleutelpersonen zoals bestuurders of samenlevingen als geheel.

Indicator

Aantal vrouwen en organisaties gesteund om de deelname van vrouwen aan de economie te bevorderen

Voortgang

Op schema

In 2017-2018 heeft Nederland 26 maatschappelijke organisaties gesteund op lokaal niveau die zich inzetten om de economische positie van vrouwen te verbeteren. Via deze organisaties zijn 39.611 individuele vrouwen gesteund. Behalve training en kennisoverdracht geven de organisaties ook voorlichting over vrouwenrechten en helpen ze vrouwen bij het verkrijgen van markttoegang, training of krediet. Ook werken organisaties samen met bedrijven om arbeidsomstandigheden te verbeteren.

Waarom meten we deze indicator?

Maatschappelijke organisaties zetten zich in voor gelijke economische kansen voor vrouwen. Dat doen ze door te pleiten voor betere werkomstandigheden en toegang tot markten, door technologie en krediet te faciliteren en de vorming van verenigingen en coöperaties te steunen. Daarnaast trainen ze vrouwen in het verbeteren van vaardigheden om toegang te krijgen tot de arbeidsmarkt of een eigen bedrijf te starten.

Een innovatieve manier is ook vrouwen te helpen inzicht te krijgen in de tijd die zij besteden aan onbetaalde zorgtaken, zodat zij hiermee het gesprek kunnen aangaan met hun partner of werkgever.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Het aantal organisaties en vrouwen met versterkte capaciteit wordt gemeten via het 5C model. Dit houdt in dat zij hun capaciteit of vaardigheden vergroten op minimaal een van de volgende vlakken:

capaciteit om actie te ondernemencapaciteit om resultaten te behalencapaciteit om aan te passencapaciteit om externe stakeholders te betrekkencapaciteit om coherentie te bereiken

Betere verdeling van zorgtaken dankzij Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW)

Betere verdeling van zorgtaken dankzij Funding Leadership and Opportunities for Women (FLOW)

FLOW is het grootste Nederlandse programma voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Het is gestart op 1 januari 2016 en richt zich onder andere op het verbeteren van de economische positie van ongeveer 25.000 vrouwen in ruim tien landen in Azië en Afrika.

Eén van de manieren waarop dit gebeurt, is door vrouwen te helpen onbetaalde zorgtaken beter te delen met hun man. Voor met name vrouwen op het platteland zijn deze taken een aanzienlijke last. Via het FLOW-programma krijgen vrouwen hulp bij het inzichtelijk maken van de tijd die zij besteden aan taken zoals water of brandhout halen en het bereiden van voedsel. Dit helpt hen in het gesprek met hun man om deze taken beter te verdelen. Als gevolg van dit project heeft de overheid in Ghana de kosten voor kinderopvangcentra overgenomen en grond beschikbaar gesteld voor nieuwe centra. In Pakistan is door lokale overheden drinkwater- en elektriciteitsvoorziening aangelegd. Dit geeft vrouwen meer tijd een eigen inkomen te verwerven.

Onderzoek UN Women (2019)

Gender equality and inclusive growth: Economic policies to achieve sustainable development

Onderzoek McKinsey (2015)

How advancing women’s equality can add $12 trillion to global growth

Politieke participatie

Op 8 maart 2018, Nederland was voorzitter van de VN-Veiligheidsraad, riep Minister Kaag in het kader van Internationale Vrouwendag de veertien andere leden op zoveel mogelijk vrouwelijke collega's op te nemen in hun delegaties. Jessie Barentsen, UN Photo

Vrouwen oefenen macht en leiderschap uit

Onderzoek van UN Women wijst uit dat deelname van vrouwen aan besluitvormingsprocessen leidt tot effectievere en inclusievere besluitvorming en beleid. In 2017-2018 heeft Nederland 241 organisaties gefinancierd die werken aan het stimuleren van verschillende vormen van vrouwelijk leiderschap, inclusief participatie in politiek en bestuur. Deze programma’s richten zich op het creëren van een gelijk speelveld en verbeterde randvoorwaarden voor politieke participatie van vrouwen en vrouwelijk leiderschap in verschillende landen. Ook draagt Nederland via UN Women bij aan projecten op dit thema.

Resultaatgebied openen

Op 8 maart 2018, Nederland was voorzitter van de VN-Veiligheidsraad, riep Minister Kaag in het kader van Internationale Vrouwendag de veertien andere leden op zoveel mogelijk vrouwelijke collega's op te nemen in hun delegaties. Jessie Barentsen, UN Photo

Gendergelijkheid houdt ook in dat vrouwen deelnemen aan politiek bestuur. Zonder deelname van vrouwen aan de besluitvorming over internationale, nationale en lokale aangelegenheden zullen hun behoeften en belangen en die van toekomstige generaties vrouwen niet de vereiste aandacht krijgen. Bovendien wijst onderzoek van UN Women uit dat politieke participatie van vrouwen leidt tot beter beleid. Het levert inclusievere keuzes op, een grotere variatie aan stemmen in het beleid en meer verschillende oplossingen.

In 2017-2018 heeft Nederland 241 maatschappelijke organisaties gesteund die zich richten op het creëren van gelijke kansen voor politieke participatie van vrouwen. In verschillende landen werken zij aan het stimuleren van vrouwelijk leiderschap en deelname in politiek en bestuur. Dit doen ze bijvoorbeeld met trainingen op het gebied van communicatievaardigheden en campagnestrategieën.

Investeren in vrouwelijk leiderschap leidt tot concrete resultaten. In Oost-Timor hebben partnerorganisaties bijvoorbeeld bijgedragen aan het feit dat er 20 keer zoveel vrouwen worden verkozen in lokale verkiezingen. In Jordanië zijn 60 vrouwen getraind om zich voor te bereiden op lokale en provinciale verkiezingen in 2017. Het percentage van vrouwelijke raadsleden steeg van 36% naar 41%.

Nederland zet ook in op veranderingen in wetgeving en normen en waarden die bijdragen aan participatie in politieke processen, en het meedingen van vrouwen naar leiderschapsposities. In 2017-2018 zijn op dit gebied 26 politieke veranderingen geregistreerd, bijvoorbeeld het aanpassen van nationale kieswetten of de introductie van quota voor vrouwen. Daarnaast steunt Nederland de VN-organisatie UN Women om programma’s uit te voeren die bijdragen aan wettelijke hervormingen in 61 landen op het gebied van vrouwenrechten en gendergelijkheid. Dergelijke structurele maatregelen nemen obstakels weg voor vrouwelijk leiderschap en politieke participatie.

Resultaten

Indicator

Aantal aantoonbare bijdragen aan de randvoorwaarden voor politieke participatie van vrouwen

Voortgang

N.v.t.

26

Via lobby, bewustmaking en training dragen Nederlandse programma’s bij aan veranderingen in wetgeving en gedrag, zodat meer vrouwen kunnen deelnemen aan besluitvorming op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal niveau. In totaal zijn er 26 aantoonbare bijdragen in beleid en wetgeving. In het algemeen geldt dat het bereiken van dit soort veranderingen veel tijd kost en resultaten niet direct zichtbaar zijn.

Waarom meten we deze indicator?

Gendergelijkheid houdt ook in dat vrouwen deelnemen in besluitvormingsprocessen en zich profileren als leiders. Zonder deelname van vrouwen aan de besluitvorming over internationale, nationale en lokale vraagstukken worden hun behoeften en belangen onvoldoende meegenomen. Nederland houdt de wijzigingen bij in de randvoorwaarden die nodig zijn om vrouwen te laten deelnemen aan politieke processen en leiderschap, om zo de voortgang hierop te controleren.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Aantoonbare bijdragen aan verbeterde randvoorwaarden voor de deelname van vrouwen aan besluitvorming worden gemeten op het niveau van beleid en gedrag. Dit kunnen bijvoorbeeld verbeteringen van wetgeving, actieplannen en procedures zijn, of veranderingen in normen, waarden en gedrag van sleutelpersonen zoals bestuurders of samenlevingen als geheel.

Indicator

Aantal vrouwen en organisaties gesteund om de deelname van vrouwen aan besluitvorming te bevorderen

Voortgang

Op schema

In 2017-2018 heeft Nederland 208 organisaties gesteund die zich inzetten voor een grote deelname van vrouwen in de politiek en besluitvorming. Door trainingen en ondersteuning bij het verkrijgen van toegang tot de juiste middelen en contacten, hebben meer vrouwen zich kandidaat gesteld en is het aantal gekozen vrouwen gestegen.

Waarom meten we deze indicator?

Vrouwen die een rol in de politiek ambiëren moeten rekening houden met weerstand, vrouwenhaat, bedreigingen en zelfs fysiek geweld. Vaak moeten ze het stellen zonder steun van gevestigde politieke partijen. Maatschappelijke organisaties zijn daarom onmisbaar: zij bieden vrouwelijke kandidaten en politici training en toegang tot een netwerk en andere middelen.

Hoe wordt de waarde bepaald?

Het aantal organisaties en vrouwen met versterkte capaciteit wordt gemeten via het 5C model. Dit houdt in dat zijn hun capaciteit of vaardigheden vergroten op minimaal een van de volgende vlakken:

capaciteit om actie te ondernemencapaciteit om resultaten te behalencapaciteit om aan te passencapaciteit om externe stakeholders te betrekkencapaciteit om coherentie te bereiken

Politieke participatie van jongeren in Libanon

Jongeren in Libanon missen vaak het netwerk en de financiële middelen om deel te nemen aan de politiek. Jonge vrouwen hebben daarnaast te maken met discriminatie. Het gevolg is dat weinig jongeren deelnemen in de politiek.

Het project Women Empowered for Leadership organiseerde daarom een jeugdkamp waar 70 jonge mannen en vrouwen tussen 18 en 27 jaar aan deelnamen. Ze deden mee aan outdooractiviteiten en hielden discussies op het gebied van mensenrechten, politiek en de rol van vrouwen. Het doel van het kamp was jongeren te laten zien dat politiek betekent dat je samenwerkt om sociale en economische problemen op te lossen.

Een van de geleerde lessen was dat Libanese jongeren nog veel kunnen leren op het gebied van mensenrechten, vrouwenrechten en politiek. Het is belangrijk dat niet alleen vrouwen, maar ook mannen hierin getraind worden. Alleen als iedereen het belang van inclusieve politiek en mensenrechten ziet, kan het aandeel vrouwen in de politiek verhoogd worden.

Onderzoek UN Women (2017)

Making women count – not just counting women

Achtergrond informatie thema vrouwenrechten en gendergelijkheid

Achtergrond

De kloof tussen mannen en vrouwen is de laatste jaren kleiner geworden, maar over het algemeen hebben vrouwen en meisjes wereldwijd nog steeds een achterstand. Vrouwen verdienen nog steeds minder dan mannen en zijn vaak afhankelijk van hun echtgenoot, vader of broers. Zeker één op de drie vrouwen heeft gedurende haar leven te maken met geweld. In de meeste gevallen gaat het om huiselijk geweld, maar ook geweld op de werkvloer en in de publieke ruimte komt voor.

De grootste achterstand doet zich voor in de politiek: het aantal vrouwelijke parlementariërs bedraagt wereldwijd gemiddeld nog maar 24 procent. Ook de deelname van vrouwen aan conflictoplossing en wederopbouw begint pas net op gang te komen.

Een zorgwekkende trend is de groeiende weerstand van conservatieve krachten die rechten van vrouwen en meisjes willen inperken. Het voorkómen van een verslechtering van de positie van vrouwen is hierdoor soms het best haalbare resultaat. Voor duurzame verbetering is het versterken van vrouwen en organisaties die zich inzetten voor gendergelijkheid essentieel. Het afgelopen jaar is op dit gebied al veel bereikt. Het is van belang deze voortgang en resultaten te kwantificeren.

Blik op de toekomst

In vergelijking met voorgaande jaren zijn in 2017-2018 meer zuidelijke organisaties gesteund. Ook zijn met Nederlandse steun meer nieuwe organisaties en netwerken ontstaan. Dit is een lijn die Nederland wil voortzetten. Vrouwen en meisjes krijgen hierdoor de kans hun eigen positie en die van andere vrouwen te verbeteren. Op basis van deze ervaringen zal Nederland zich ook met nieuwe programma’s intensiever richten op de versterking van zuidelijke vrouwenrechtenorganisaties en -netwerken, om machtsongelijkheid bespreekbaar te maken en de posities van vrouwen en meisjes te verbeteren.

Aanvullende bronnen

Twitter

Volg de Taskforce Vrouwenrechten en Gendergelijkheid op Twitter

Uitgaven per kanaal

Uitgaven