Uitgelichte resultaten

212 groepsgrondtitels toegekend aan landbouwers

7 veiligheidsplannen (plans de sécurité) goedgekeurd door de overheid

5.318 SGBV-slachtoffers kregen psychosociale, juridische en medische zorg

Aanvullende bronnen

Factsheet Meerjarige Landenstrategie Grote Merengebied

Factsheet met de Nederlandse inzet voor 2019-2022

Inleiding

Nederland draagt bij aan veiligheid en stabiliteit in het Grote Merengebied. De veiligheidssituatie blijft moeilijk en het risico van grootschalige conflicten is nog steeds aanwezig, vooral in - maar niet beperkt tot - het oosten van de DRC. Dit betekent dat de inspanningen om conflicten te voorkomen en stabiliteit te bevorderen belangrijk blijven. Het overkoepelende doel van het programma voor het Grote Merengebied is bijdragen aan de stabiliteit en de gevolgen van het conflict verminderen. Namelijk door verbetering van veiligheid, inclusieve groei en toegang tot natuurlijke hulpbronnen (zoals landbouwgrond).

Een goede aanwezigheid in de regio en de nauwe samenwerking tussen de ambassades op het gebied van politieke en ontwikkelingsactiviteiten maakt Nederland tot een gewaardeerde en betrouwbare partner.

Het Grote Merenprogramma bevat activiteiten die deel uitmaken van de Nederlandse prioriteiten voor ontwikkelingssamenwerking: Veiligheid en rechtsorde, Voedsel- en voedingszekerheid, Water, en Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. De focus van de projectactiviteiten ligt op het aanpakken van een aantal drijvende krachten en oorzaken van conflicten vanuit een politiek, economisch, sociaal en milieuperspectief. De omvang van de uitdagingen en de complexiteit van de context in deze regio (het niveau van het menselijk lijden, de veiligheidssituatie, de zwakke of soms ontbrekende overheidsstructuren, infrastructurele uitdagingen) maken de projectuitvoering uitdagend.

De vertaling van de projectresultaten in politiek engagement en vice versa is een essentieel onderdeel van de nieuwe regionale strategie en tegelijk een van de belangrijkste uitdagingen.

Resultaten 2019

De veiligheid in het oosten van de DRC verbetert door versterking van de samenwerking tussen de veiligheidsactoren en de gemeenschappen. Dit resulteert in de ontwikkeling van veiligheidsplannen, onderschreven door de regering. In deze plannen worden de belangrijkste veiligheidsrisico's en activiteiten om deze risico's aan te pakken geïdentificeerd. De plannen en de validering ervan door alle overheidsniveaus maken een openbaar debat en pleitbezorging over politiek gevoelige kwesties mogelijk (zoals de financiering van gewapende groepen of intimidatie door het leger/de politie).

In het kader van de projecten op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten krijgen slachtoffers van gendergerelateerd geweld zorg en steun via one-stop centres, die medische, psychosociale en juridische ondersteuning bieden. Als gevolg van het project zijn 219 daders door de politie gearresteerd en zijn er rechtszaken aangespannen.

Grondbezit is een belangrijke aanjager van het conflict in het oosten van de DRC. Er is dringend behoefte aan een doeltreffende aanpak van de landproblematiek. Tijdens een georganiseerde landconferentie kwamen alle actoren bijeen om kwesties in verband met grondbezit te bespreken, de huidige interventies in kaart te brengen en een actieplan te ontwikkelen voor de aanpak van deze uitdagingen. De regering heeft de vernieuwing van het project voor gemeenschappelijke landtitels te ontwikkelen (als middel om gemeenschapsgrond te beschermen).

Resultaten per thema

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Veiligheid en Rechtsorde Water Voedsel- en voedingszekerheid

Uitgelicht project Grote Merengebied

Living Peace project in de Democratische Republiek Congo

Het Living Peace Institute (LPI) is een organisatie die zich inzet voor vrede in de post-conflictgebieden van Noord- en Zuid-Kivu.

Via dit project worden mannen die verschillende vormen van geweld hebben vertoond, betrokken bij therapeutische sessies. Het gaat daarbij voornamelijk om mannen van de politie en het leger. Het belangrijkste doel is om hen te helpen bij het ontwikkelen van geweldloos gedrag ten opzichte van hun familie en de gemeenschap, en om te genezen van hun trauma. Deze positieve veranderingen, in combinatie met het herstel van vreedzame familierelaties, dragen bij aan de bevordering van vrede en gelijkheid in de gemeenschap.

Het programma bereikte in de eerste fase 5.400 mannen en hun gezinnen. De betrokkenheid van de autoriteiten op lokaal niveau (voornamelijk de nationale politie en het leger) draagt bij aan de toe-eigening en de duurzaamheid van de interventie.

Living Peace project in de Democratische Republiek Congo
Living Peace Institute

Lees de succesverhalen van het Living Peace-project

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De resultaten in context

Drie projecten droegen bij aan dit thema: Het Living Peace-project, het Mawe Tatu-project en het Commodities-Chain-Care (3C)-project.

Gendergerelateerd geweld in de DRC komt veel voor. Het programma werkt zowel met daders als met slachtoffers. Het werkt aan het versterken van de positie van vrouwen in de samenleving, zowel door hen economisch mondiger te maken als door te werken aan de houding van mannen.

De 'positieve masculiniteit' van het Living Peace-project in de strijd tegen seksueel geweld bereikte 1.830 mannen. Dit project omvat de belangrijkste geweldplegers: Ex-strijders, het leger en de politie. Het vertrouwen tussen de gemeenschappen en het leger en de politie nam in de projectgebieden toe. Spaar- en leningsverenigingen in de dorpen maakten 4.351 vrouwen economisch mondig. Dit versterkt hun capaciteit om voor hun gezinnen te zorgen en vermindert het aantal inschrijvingen bij gewapende groepen (Mawe Tatu).

De opgerichte one-stop centra boden holistische zorg aan 381 overlevenden van gendergerelateerd geweld. In de gemeenschappen waar het project wordt uitgevoerd, is een daling van het aantal SGBV-gevallen waargenomen. Als gevolg van de interventies van het project zijn 219 daders (waaronder bekende krijgsheren) gearresteerd, wat direct bijdraagt aan de stabiliteit (3C).

Veiligheid en Rechtsorde

De resultaten in context

In het kader van dit thema worden drie projecten uitgevoerd: Media for Dialogue (M4D), het Consortium for the Integrated Stabilisation and Peace of eastern DRC (CISPE) en het I4S-trustfonds (beheerd door Monusco).

In totaal werden 108 dialogen georganiseerd voor lokale conflictbeheersing. De training van 70 journalisten stelt hen in staat haatzaaiende uitlatingen te monitoren en tegen te gaan. De resultaten zijn een toename van de kennis en het bewustzijn bij de doelgroepen, de opbouw van basisnetwerken en de opening van ruimten voor grensoverschrijdende dialoog en uitwisseling. Dit droeg bij aan het bestrijden van negatieve percepties van anderen, het herstellen van het vertrouwen binnen en over de grenzen heen en het vergemakkelijken van lokale oplossingen (M4D).

De regering keurde zeven veiligheidsplannen goed om de veiligheid op lokaal niveau te verbeteren. De geïdentificeerde veiligheidsdreigingen omvatten vele politiek gevoelige kwesties, zoals landroof (concessies), financiering van gewapende groepen en intimidaties door het leger en de politie. Dankzij de goedkeuring van de plannen door alle actoren en bestuursniveaus kunnen zij deze onderwerpen nu openlijk bespreken. Deze thema's beginnen zich te vertalen in belangenbehartiging en mediacampagnes, die de impact van het project zullen uitbreiden tot buiten de interventiegebieden (CISPE-project).

De steun voor de internationale strategie ter ondersteuning van de veiligheid en de stabilisatie (I4S) kreeg een nieuwe vorm. MONUSCO's Stabilisation Support Unit (SSU) zal de politieke dimensie van haar projecten versterken door de inhoudelijke coördinatie te verbeteren en lering te trekken uit de schaalvergroting van de I4S-projecten.

Water

De resultaten in context

Het doel van het Water4Virungas project is de gemeenschappen die rond de nationale parken op de grens tussen de DRC, Rwanda en Oeganda wonen toegang geven tot water. Tegen het einde van 2018 hadden ongeveer 3.825 mensen door het Waterproject toegang tot water en trof het project voorbereidingen voor de bouw of het herstel van meer watervoorzieningsinfrastructuur. Daarvan profiteerde een aanzienlijk grotere groep mensen in de loop van 2019. Voorafgaand hieraan moesten de gemeenschappen het park in om water te halen, wat leidde tot conflicten met de parkwachters en gewapende groepen. Door water dicht bij de gemeenschap te brengen, verminderde het geweld en de schendingen van de mensenrechten in het projectgebied.

Het Lake Kivu Monitoring Programma is begonnen met het herzien van de managementvoorschriften voor de exploratie van gas uit het Kivu-meer. Dit gezamenlijke project van Rwanda en de DRC draagt bij tot betere betrekkingen en samenwerking bij de exploitatie van deze natuurlijke hulpbron.

Voedsel- en voedingszekerheid

De resultaten in context

De activiteiten op het gebied van voedselzekerheid zijn in uitvoering: de projecten FARM en Maji ya Amani dragen bij aan de realisatie van resultaten op dit terrein.

Beide projecten kijken naar faciliterende voorwaarden, zoals toegang tot land en beperking van conflicten. Resultaten van de ontwikkeling van de waardeketen worden nu zichtbaar. Zo heeft Bralima (Heineken DRC) bijvoorbeeld een overeenkomst met een boerenorganisatie om jaarlijks 3.000 ton rijst te kopen. Banken zijn betrokken bij het verstrekken van krediet aan boeren.

De ontwikkeling van een model van groepstitels (212 titels in 2019) verbeterde de zekerheid van het grondbezit. Deze titels bieden een goedkoper alternatief voor grondregistratie en worden gezien als een potentieel instrument om boeren op grote schaal te beschermen tegen landroof.

De organisatie van een conferentie over grondbezit (Bukavu, juni 2019) zorgde voor een discussieplatform met verantwoordelijken. Dit leidde tot grote steun voor het aanpakken van moeilijke kwesties, zoals: Het terugwinnen van land uit onproductieve concessies voor gemeenschappen, het ontwikkelen van alternatieve systemen voor landtitels en het aanpakken van slecht landbeheer. Er is ook een actieplan ontwikkeld voor de aanpak van belangrijke politieke kwesties en samen met de conferentie zijn deze kwesties nu bespreekbaar. De uitvoering van het actieplan zal tijd vergen, maar laat zien dat een aanpak op langere termijn een verschil kan maken in het Grote Merengebied. De sterke betrokkenheid van de nieuwe Congolese regering bij de conferentie rechtvaardigt een bescheiden mate van optimisme.

FARM

Achtergrond en toekomst Grote Merengebied

Achtergrond

Een aantal projecten bracht een zinvolle samenwerking tot stand tussen de betrokken overheidsinstanties en gemeenschappen bij het bespreken van politieke kwesties, zoals landbezit, gendergerelateerd geweld door het leger/politie en wantrouwen tussen de gemeenschappen.

Een belangrijke kanttekening is dat de veiligheidssituatie in het oosten van de DRC, de afnemende civiele ruimte in Burundi en de uitbraak van Ebola een negatief effect hadden op de resultaten. Daardoor is de uitvoering in sommige gevallen vertraagd.

Het verkiezingsproces in de DRC vond plaats in de context van ernstige mensenrechtenschendingen en de resultaten werden betwist. Ondanks de vreedzame politieke transitie is het geschat aantal gewapende groepen in het oosten van de DRC toegenomen en heeft de nieuwe regering nog niet de volledige controle over het nationale grondgebied teruggekregen.

Blik op de toekomst

De goede resultaten van individuele projecten worden waar mogelijk opgeschaald. De ontwikkeling van lobby- en belangenbehartigingscomponenten bij alle projecten gaan zorgen voor een politieke buy-in en impact. Radio La Benevolencija zal projecten helpen bij de vertaling van de resultaten naar mediacampagnes om de politieke betrokkenheid te versterken.

Slecht bestuur in de mijnbouwsector is een belangrijke factor die bijdraagt aan het voortdurende conflict in het oosten van de DRC. Daarom is een nieuw programma voor conflictmineralen ontwikkeld om het niveau van gewelddadige conflicten te verminderen en de veiligheid in gerichte rode 3T en goudmijnen te verbeteren. Het project zal ook een component voor pleitbezorging ontwikkelen met betrekking tot regionale kwesties, zoals smokkel en regionale samenwerking ter bestrijding van illegale mijnbouw.

Een uitgevoerde evaluatie van de conflictgevoeligheid van alle projecten laat zien in hoeverre zij in staat zijn specifieke uitdagingen in verband met het conflict in het uitvoeringsgebied op te nemen. Zoals verwacht zijn er zwakke punten in de projecten. Er is een ondersteuningsprogramma ontwikkeld om de conflictgevoeligheid te vergroten. Dit zal ertoe bijdragen dat de bestaande conflicten niet verergeren.

Het Corona virus zal naar verwachting een forse impact hebben. De mate waarin deze crisis gevolgen zal hebben voor lopende en geplande ontwikkelinsactiviteiten is momenteel nog niet duidelijk.

Aanvullende bronnen

Op de begrotingswebsite kunt u precies terugvinden hoe het budget voor 2019 is onderverdeeld en welke projecten ermee gefinancierd zijn.

  1. Bezoek de website
    Programma begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
  2. Selecteer het begrotingsjaar 2019
Facebook Embassy of The Netherlans in Rwanda

Follow the facebookpage of the Embassy of The Netherlans in Rwanda

Resultaten Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

Download PDF met resultaten voor Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten in Grote Merengebied

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Grote Merengebied

Resultaten Water

Download PDF met resultaten voor Water in Grote Merengebied

Resultaten Voedsel- en voedingszekerheid

Download PDF met resultaten voor Voedsel- en voedingszekerheid in Grote Merengebied

Uitgaven ambassade per kanaal

Metric

Uitgaven ambassade per thema

Metric

Dit zijn de financiële uitgaven van het kalenderjaar 2019 en komt niet volledig overeen met de resultaten op deze pagina, welke verzameld zijn tussen oktober 2018 - oktober 2019. Meer informatie over hierover vind u onder 'Over de Resultatenrapportage'.