Uitgelichte resultaten

20 jonge Iraakse ondernemers nemen deel aan incubators

Essentiële openbare infrastructuur in ISIS-gebieden hersteld

Getuigen tegen ISIS beschermd en voorzien van psychosociale ondersteuning

Aanvullende bronnen

Factsheet Meerjarige Landenstrategie Irak

Factsheet met de Nederlandse inzet voor 2019-2022

Openaid.nl

Overzicht van projecten in Irak

Inleiding

Met het oog op het bereiken van duurzame stabiliteit in Irak heeft Nederland geïnvesteerd in veiligheid en rechtsorde, migratiesamenwerking en de terugkeer van ontheemden, mensenrechten, en economische ontwikkeling.

Decennia van oorlog hebben het leven in Irak bemoeilijkt. De oorlog tegen ISIS heeft huizen, wegen en ziekenhuizen verwoest. Miljoenen Irakezen zijn hun huizen ontvlucht en velen zijn nog steeds ontheemd. Het Iraakse rechtssysteem heeft moeite om de ISIS-strijders verantwoording af te laten leggen voor de misdaden die zij hebben begaan. Ondertussen hebben veel jongeren moeite om een baan te vinden en hebben ze de hoop op een betere toekomst in Irak verloren.

Als deze kwesties niet worden aangepakt, dreigt Irak verder te destabiliseren, wat aanzienlijke gevolgen zal hebben voor de veiligheids- en migratieproblematiek. Gevolgen die zullen worden gevoeld in Irak, de bredere regio, Europa en Nederland.

Resultaten 2019

In de rapportageperiode heeft Nederland bijgedragen aan duurzame stabiliteit in Irak, bijvoorbeeld door het opruimen van achtergebleven explosieven en het herstel van basisvoorzieningen in gebieden die zijn bevrijd van ISIS, alsook door gedwongen ontheemden uitzicht te bieden op een terugkeer naar huis, waaronder de Yezidi-gemeenschap in Sinjar.

Daarnaast heeft Nederland geholpen bij het verzamelen van bewijs voor misdaden die door ISIS zijn gepleegd, aangezien het gerechtigheid van cruciaal belang is voor een land dat zo'n duister hoofdstuk in zijn recente geschiedenis wil afsluiten. De door Nederland gefinancierde programma's hebben een 'slachtoffergerichte aanpak', waarbij de nadruk ligt op hun belang en hun behoeften.

Duurzame stabiliteit houdt ook in dat er economische perspectieven worden geboden, met name voor de jonge generatie Irakezen. Nederland helpt jonge Iraakse ondernemers daarom bij het ontwikkelen van hun idee tot een volwaardig bedrijf.

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde Private sector ontwikkeling

Uitgelicht project Irak

Funding Facility for Stabilization

De Funding Facility for Stabilization (FFS) van het VN-ontwikkelingsprogramma (UNDP) heeft sinds haar start in juni 2015 bijgedragen aan de terugkeer van meer dan 4,5 miljoen binnenlandse ontheemden door herstel van essentiële infrastructuur. Miljoenen mensen profiteren hier direct en indirect van, vooral vrouwen en jongeren. Dienstverlening is herstart in de bevrijde regio’s Anbar, Diyala, Kirkuk, Ninewa en Salah al-Din. De VN heeft het FFS opgezet in het kader van de militaire campagne tegen ISIS, vanwege de dringende behoefte aan stabilisatie in de bevrijde gebieden.

Prioriteiten waren het herstel van essentiële publieke infrastructuur, zoals watersystemen en elektriciteitsnetten; het in dienst nemen van lokale personen om hen te helpen onmiddellijk in hun levensonderhoud te voorzien en tegelijkertijd puin en afval te verwijderen; het heropenen van routes voor goederenvervoer, met name voor stedelijk herstel en om de herstart van economische activiteit in het volledige gebied te vergemakkelijken; het verstrekken van startkapitaal voor bedrijven om te heropenen; en het herstellen van scholen, universiteiten, gezondheidsvoorzieningen en administratieve gebouwen. Het overkoepelende doel van al deze inspanningen was het creëren van betere omstandigheden voor de bestaande bewoners en het aansporen van binnenlandse ontheemden om terug te keren.

Nederland is de op 2 na grootste donor van de FFS en heeft tot nu toe ongeveer € 72 miljoen bijgedragen. Het academisch ziekenhuis in Fallujah en het politiebureau in Sinjar zijn voorbeelden van infrastructuur dat met Nederlandse hulp is hersteld. Het academisch ziekenhuis biedt gespecialiseerde en essentiële gezondheidszorg aan de bewoners van Fallujah, Karma en de omliggende gebieden - ongeveer 350.000 mensen. In Sinjar is het politiebureau van groot belang om terugkeer van Yezidi-gemeenschappen mogelijk te maken en hen een gevoel van normaliteit terug te geven, nadat zij onvoorstelbaar veel te lijden hebben gehad onder de wreedheden van ISIS.

De algemene resultaten van het programma:

Een half miljoen jongeren heeft een betere toegang tot onderwijs. Meer dan 500 scholen zijn hersteld

3,4 miljoen mensen hebben een betere toegang tot schoon kraanwater. Zo zijn 62 waterzuiveringsinstallaties hersteld

24.000 private woningen zijn hersteld in steden als Ramadi, Fallujah en Mosul, wat 182.000 mensen ten goede komt

33.000 mensen zijn voorzien van tijdelijke banen

1,8 miljoen mensen hebben een verbeterde toegang tot elektriciteit

Website van het project

Lees meer over het FFS-project op de UNDP-website

Veiligheid en Rechtsorde

Steun aan het team voor slachtoffer- en getuigenbescherming van UNITAD

Het VN-onderzoeksteam voor Accountability van Da'esh (UNITAD) ondersteunt binnenlandse inspanningen om ISIS ter verantwoording te roepen. Dit doen zij door in Irak bewijzen te verzamelen van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide in Irak, en deze bewijzen veilig te stellen en te bewaren. ISIS slaagde erin grote delen van Irak te bezetten en maakte zich schuldig aan ernstige schendingen van de internationale mensenrechten, het internationale strafrecht en het internationale humanitaire recht - handelingen die kunnen neerkomen op oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. De misdaden tegen de Yezidi-gemeenschap in Sinjar, Noord-Irak, behoren tot de grofste en meest verwoestende aanvallen die ISIS in deze periode heeft uitgevoerd.

Het werk van UNITAD helpt bij het opbouwen van strafzaken tegen voormalige ISIS-strijders en zorgt ervoor dat zij hun straf niet ontlopen. Het draagt bij aan het opbouwen van een duidelijker beeld van wat er is gebeurd in de gebieden die ISIS bezette. Ook helpt UNITAD de families van slachtoffers om hun familieleden te identificeren, bijvoorbeeld door het opgraven van massagraven.

UNITAD verzamelt onder andere bewijsmateriaal door slachtoffers te interviewen. Deze slachtoffers hebben vaak extreem traumatische gebeurtenissen meegemaakt en hebben psychosociale steun nodig om hun verhaal volledig te kunnen vertellen. Vanwege de mogelijke risico's die deze getuigen lopen, zoals geweld als antwoord op hun getuigenissen, neemt UNITAD maatregelen om hun anonimiteit en de vertrouwelijkheid van de interviews te waarborgen. De Nederlandse bijdrage in 2019 heeft geholpen om het team voor slachtoffer- en getuigenbescherming te versterken, onder meer door het team te voorzien van psychologen die ondersteuning bieden bij de interviews van getuigen.

Eind 2019 heeft Nederland UNITAD aanvullende financiering gegeven voor het in dienst nemen van een aantal Yezidi-medewerkers die het onderzoeksteam kunnen helpen met de Yezidi-gemeenschap in contact te komen, omdat zij de Yezidi-taal spreken. UNITAD werkt nauw samen met maatschappelijke organisaties van de Yezidi-gemeenschap, zoals Yazda en Free Yezidi Foundation, die ook financiering ontvangen van Nederland.

De steun aan UNITAD past in de bredere Nederlandse steun voor accountability in Irak. Zo heeft Nederland in 2019 ook opnieuw steun verleend aan het DNA-identificatieproces van vermiste personen, waardoor de lichamen van mensen uit massagraven kunnen worden geïdentificeerd.

Private sector ontwikkeling

Orange Corners incubatoren voor Iraakse start-ups

Orange Corners Bagdad en Erbil ondersteunen Iraakse jongeren bij het omzetten van hun ondernemersideeën in volwaardige bedrijven. Via een incubatieprogramma van 6 maanden ondersteunt Nederland 20 jonge mannelijke en vrouwelijke Iraakse ondernemers met training, bedrijfsontwikkeling en masterclasses. Orange Corners geeft voorrang aan startende ondernemers in de landbouw.

Lokale partnerorganisaties Kapita (in Bagdad) en M-Select (in Erbil) leiden de incubatoren met behulp van Nederlandse financiering. De selectie van de eerste deelnemersgroepen in beide steden is in 2019 afgerond. Eind 2022 zal het project 6 groepen van 20 ondernemers hebben geholpen om hun ideeën te realiseren.

Lees meer over Orange Corners Bagdad

Kijk voor meer informatie op de website van Orange Corners Bagdad

Orange Corners Erbil

Lees meer over Orange Corners Erbil

Kijk voor meer informatie op de website van Orange Corners Erbil

Orange Corners

De inzet van Nederland in Irak was in 2019 hoofdzakelijk gericht op humanitaire hulp, opvang in de regio en migratie. Deze resultaten zijn terug te vinden op de themapagina’s van Humanitaire Hulp en Opvang in de regio en migratie.

Aanvullende bronnen

Op de begrotingswebsite kunt u precies terugvinden hoe het budget voor 2019 is onderverdeeld en welke projecten ermee gefinancierd zijn.

  1. Bezoek de website
    Programma begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
  2. Selecteer het begrotingsjaar 2019
Landenpagina Irak van de Nederlandse overheid

Pagina van de Nederlandse overheid over Irak

Facebookpagina Ambassade

Facebook-pagina van de Nederlandse ambassade in Irak

Facebookpagina van Consulaat-Generaal

Facebook-pagina van het Nederlandse Consulaat-Generaal in Erbil

Belangrijkste prioriteiten in Irak

Overzicht van de Nederlandse prioriteiten in Irak

Nederlandse militairen in Irak

Nederlandse militaire bijdrage in Irak