Uitgelichte resultaten

Meer dan 80.000 mensen hebben toegenomen toegang tot recht

Meer dan 7.300 banen gecreëerd in de landbouwsector

Meer dan 200.000 kinderen profiteerden van schoolmelkprogramma's, waarvan 100.000 nieuwe kinderen in deze verslagperiode

Aanvullende bronnen

Factsheet Meerjarige Landenstrategie Oeganda

Factsheet met de Nederlandse inzet voor 2019-2022

Openaid.nl

Overzicht van projecten in Oeganda

Inleiding

Oeganda huisvest momenteel het grootste aantal vluchtelingen in Afrika. Meer dan 1,3 miljoen vluchtelingen zijn Oeganda binnengekomen vanuit de buurlanden, voornamelijk Zuid-Soedan en de Democratische Republiek Congo (DRC). Nederland biedt gerichte steun aan vluchtelingen en gastgemeenschappen. Door het bieden van psychosociale ondersteuning, landbouwkundige vaardigheden en ondernemerstrainingen wordt ingespeeld op de kortetermijnbehoeften van de vluchtelingen en de gastgemeenschappen, terwijl de mogelijkheden voor het genereren van inkomsten worden verbeterd.

Oeganda is een relatief stabiel land in een kwetsbare regio. Het bestuurslandschap van Oeganda vertoont echter zowel positieve als negatieve trends. Het maatschappelijk middenveld is levendig, maar de ruimte die nodig is om democratisch bestuur en mensenrechten te bevorderen, wordt kleiner. Bepaalde groepen, waaronder de LGBTI-gemeenschap (lesbiennes, homo's, biseksuelen, transgenders en interseksuelen), blijven kwetsbaar voor vooroordelen en uitsluiting. Oeganda heeft een redelijk stabiel macro-economisch beleid en het ondernemingsklimaat verbetert langzaam, wat mogelijkheden biedt om de bilaterale handel tussen Oeganda en Nederland te vergroten.

Nederland heeft zijn strategie afgestemd op de ambitie van Oeganda om een middeninkomensland te worden, zoals bepaald in de 'Visie 2040' en het Nationale Ontwikkelingsplan II van Oeganda. Dit gebeurt door de commercialisering van de landbouwsector en de ontwikkeling van de particuliere sector te ondersteunen, maar ook door de veiligheid en de rechtsstaat te verbeteren en de Oegandese burgers in staat te stellen zich in te zetten voor een beter democratisch bestuur. Tegelijkertijd moet de sterke bevolkingsgroei worden aangepakt, moeten de onvervulde behoeften aan anticonceptie worden verminderd en moet moedersterfte en seksueel en gender gerelateerd geweld worden voorkomen.

Resultaten 2019

Het programma van Nederland in Oeganda richt zich op het verbeteren van de Veiligheid en rechtsorde, Voedsel- en voedingszekerheid, Private-sectorontwikkeling en in toenemende mate op Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). Een Aid and Trade-aanpak geeft richting aan de economisch georiënteerde programma's, waarbij de comparatieve voordelen van de Nederlandse handel en expertise worden ingezet om de langetermijndoelstellingen van ontwikkelingssamenwerking te realiseren.

Nederland heeft Oeganda ondersteund bij het boeken van vooruitgang in het verbeteren van de Justice Law and Order Sector (JLOS). Deze sector omvat onder andere de rechterlijke macht, de politie en de gevangenissen. Een belangrijk resultaat was de goedkeuring van het overgangsjustitiebeleid (transitional justice) door het parlement, gezien de relevantie ervan voor veel mensen in Oeganda. Er blijven echter uitdagingen bestaan, zoals het waarborgen van de verantwoordingsplicht en de geloofwaardigheid van de justitiële instellingen, waaronder de rechterlijke macht en de politie. Er wordt een tweeledige aanpak toegepast, waarbij zowel de JLOS-regeringsinstellingen als de inspanningen van het maatschappelijk middenveld om zich met justitie en juridische zaken bezig te houden, gelijktijdig worden ondersteund. De nadruk ligt op het vergroten van het bewustzijn van de rechten, de toegang tot recht en het ondersteunen van institutionele en juridische hervormingen.

De activiteiten op het gebied van voedselzekerheid dragen bij tot een hogere productiviteit en een beter inkomen, het scheppen van werkgelegenheid (met name voor jongeren) en een betere voeding voor kinderen. De steun aan de landbouwsector heeft bijgedragen tot het creëren van meer dan 7.359 banen, zowel in productie als verwerking en dienstverlening. De steun van Nederland aan de zuivelsector heeft ertoe geleid dat 100.000 extra kinderen profiteren van het melkprogramma voor de basisschool.

Resultaten per thema

Veiligheid en Rechtsorde Voedsel- en voedingszekerheid Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten Private sector ontwikkeling

Veiligheid en Rechtsorde

De resultaten in context

Het vierde sectorontwikkelingsplan (Sector Development Plan, SDP) van de Justice Law and Order Sector (JLOS) heeft de prioriteit om de positie van mensen te versterken voor vertrouwensopbouw en rechtshandhaving. Het SDP wordt gefinancierd door de Oegandese regering en verschillende donoren, waaronder Nederland. Eind 2017 werd een vijfjarige overeenkomst met de regering van Oeganda ondertekend voor een subsidie van € 10 miljoen. In 2019 werd deze bijdrage verhoogd met € 7 miljoen omdat het budget, ondanks de goede resultaten van het SDP, ontoereikend bleek om alle geplande resultaten te bereiken.

Zoals bevestigd tijdens het JLOS-jaarverslag van oktober 2019, was de algemene vooruitgang bevredigend. De oprichting van een comité voor het wegwerken van de achterstand bij de behandeling van rechtszaken heeft aanzienlijke resultaten opgeleverd en de goedkeuring van het overgangsjustitiebeleid (transitional justice) was een langverwachte prestatie.

Belangrijkste uitdagingen

• Ondanks alle inspanningen blijft corruptie een uitdaging die de sector nog niet doeltreffend heeft kunnen bestrijden.

• Er zijn nog steeds ernstige incidenten van mensenrechtenschendingen in de sector.

• In het algemeen wordt verwacht dat de ruimte voor oppositiepartijen en ngo's om zich uit te spreken zal krimpen in de aanloop naar de verkiezingen die begin 2021 plaatsvinden. Dit zal een bedreiging vormen voor de tot nu toe behaalde resultaten, maar het toont ook aan hoe belangrijk het is om de dialoog met de sector voort te zetten.

Succesvolle pilot

Zie het hierboven uitgelichte project Veiligstellen van het grondbezit voor een betere voedselzekerheid in geselecteerde gebieden in Oeganda - Global Land Tenure Network (GLTN - UN HABITAT). Dit pilotproject is een voorbeeld dat twee van de prioriteiten van Nederland in Oeganda combineert: voedselzekerheid en de rechtsstaat.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen met een verhoogde toegang tot de rechter

Score

81.551

Voortgang

Op schema

Nederlandse bijdragen aan zowel de JLOS-sector als de Democratic Governance Facility (DGF) dragen bij aan het vergroten van de toegang tot recht voor de bevolking van Oeganda. De JLOS-sector doet dit door het opzetten van justitiële centra in de regio's, waardoor mensen gemakkelijker toegang krijgen tot de politie en de rechterlijke macht. De DGF stelt meer dan 80 staats- en niet-staatspartners in staat om het democratisch bestuur te versterken, een betere toegang tot het recht te vragen en de burgers te ondersteunen in hun vraag naar een betere verantwoordingsplicht. Samen hebben het DGF en JLOS 81.551 mensen gemakkelijker toegang gegeven tot het recht.

Voedsel- en voedingszekerheid

Veiligstellen van het grondbezit voor een betere voedselzekerheid in geselecteerde gebieden in Oeganda - (GLTN - UN HABITAT)

Het programma voor Voedsel- en voedingszekerheid in Oeganda richt zich op twee gebieden: het verbeteren van de inkomens in de landbouwsector en het vergroten van de beschikbaarheid van en de toegang tot voedsel. Nederland besteedt veel aandacht aan de rol van de particuliere sector in de landbouw.

Het weer en het klimaat hebben een grote invloed op de resultaten van voedselzekerheid. In de tweede helft van 2018 waren er droogteperiodes, terwijl de regens in 2019 laat waren en in de loop van het jaar zonder de vereiste droge periode verlengd werden. De impact van dit alles geeft een gemengd beeld. De eenjarige gewassen werden getroffen, terwijl de meerjarige gewassen en de weilanden er baat bij hadden. De resultaten van de productie van verbeterde zaden waren dan ook lager dan verwacht. De zuivelsector deed het zeer goed, maar het overschot resulteerde in een daling van de prijzen bij boerderijen. Desondanks hebben de meeste projecten meer boeren en bedrijven ondersteund. Er is goede vooruitgang geboekt in de ontwikkeling van de dienstensector. Steeds meer bedrijven geven advies en apparatuur aan boeren en verwerkers. Nederland investeert in een grotere schokbestendigheid om beter om te gaan met weer- en klimaatgerelateerde zaken.

Nederland steunt het beleid van de Oegandese regering om de landbouwsector te commercialiseren. De Oegandese regering heeft echter de neiging om direct in te grijpen in de markt, in plaats van zich te richten op regulering en het creëren van de juiste prikkels voor de particuliere sector. Nederland bekleedt de positie van voorzitter van de ontwikkelingspartners in de landbouwsector en heeft deze kwesties aan de orde gesteld in de beleidsdialoog met de regering.

Dit pilotproject combineert twee van de prioriteiten van Nederland in Oeganda: voedselzekerheid en rechtsstaat. Het doel is het verbeteren van de zekerheid van landbezit voor ongeveer 3.000 kleine boeren, met name vrouwen en jongeren. Landconflicten zijn talrijk en vormen een belangrijke reden voor conflicten en rechtszaken. Het veiligstellen van landrechten zal de landbouwproductiviteit verhogen en daarmee de voedselzekerheid en het inkomen verhogen. De strategie is tweeledig:

1. Versterking van de capaciteit op het niveau van de lokale overheid wat leidt tot de afgifte van certificaten van gewoonte-eigendom (CCO) om de rechten op grondbezit veilig te stellen en het gebruik van land en waterrijke gebieden te verbeteren;

2. Beïnvloeding van het beleid en de instellingen op nationaal niveau om een gunstig klimaat te scheppen.

Het eerste jaar van uitvoering was 2018. Ongeveer 4.000 (2.318 mannelijke en 1.762 vrouwelijke) boeren zijn bewust gemaakt; de capaciteiten van de lokale actoren zijn versterkt; er zijn 1.531 CCO-aanvragen ingediend, waarvan 878 percelen zijn beoordeeld en in kaart gebracht; en er zijn tot dusver 35 geschillen in verband met grens- en successierechten gemeld, waarvan er 11 zijn opgelost. De landbouwers tonen een grote belangstelling voor het verkrijgen van een CCO.

Resultaten

Indicator

Aantal mensen met een verbeterde toegang tot gezonde/diverse levensmiddelen (incrementeel)

Score

99.867

Voortgang

Op schema

De resultaten op het gebied van verbeterde voeding werden bereikt door het melkprogramma van de basisschool. Het succes van het programma kan worden verklaard door de grote belangstelling van de ouders, de relatief goedkope aanpak (de ouders betalen voor de melk), goede ondersteuning (keukengerei, schoonwaterpotten) die de scholen krijgen en de organisatorische betrokkenheid van de afdeling Districtsonderwijs. Het programma wordt uitgebreid naar andere producten (pro-biotische yoghurt) en doelgroepen (peuterspeelzalen). Er is op landelijk niveau grote belangstelling voor het programma.

Ongeveer 100.000 extra kinderen hebben in 2018 van het programma geprofiteerd. Eind 2018 kregen 200.849 kinderen regelmatig melk op scholen, ondersteund door Nederland (cijfers voor 2019 nog niet beschikbaar). Het cumulatieve aantal deelnemende basisscholen bedroeg eind 2018 637, wat overeenkomt met een derde van alle scholen in het projectwerkgebied.

Indicator

Aantal gezinsbedrijven (producenten van gewassen/vee/vissen) met een hogere productiviteit en/of een hoger inkomen

Score

109.525

Voortgang

Voortgang, niet op schema

De toegenomen inkomsten zijn het gevolg van beter beheer door middel van opleiding, het gebruik van betere producten (verbeterde zaden) en een betere en meer winstgevende connectie met de markt. Zo heeft het gebruik van verbeterde zaadvariëteiten de opbrengst en de schokbestendigheid bij ongunstige weersomstandigheden verhoogd. De invoering van een Quality-Based-Milk-Payment-systeem resulteerde in betere melkprijzen voor boeren, en contracten tussen boeren en verwerkers resulteerden in hogere inkomens en meer inkomenszekerheid. Het inkomen werd ook gegenereerd door de ondersteuning van de dienstverleners in de verschillende sectoren. Ook het scheppen van banen voor jongeren heeft geleid tot een beter inkomen, zij het in een langzamer tempo.

De inkomensniveaus kunnen verschillen tussen de verschillende subsectoren. Ze worden ook beïnvloed door verschillende factoren en één positief effect (verhoogde productie) kan worden tenietgedaan door een negatief effect (prijsverlaging).

Indicator

De inkomensniveaus kunnen verschillen tussen de verschillende subsectoren. Ze worden ook beïnvloed door verschillende factoren en één positief effect (verhoogde productie) kan worden tenietgedaan door een negatief effect (prijsverlaging).

Score

7.359

Voortgang

Op schema

Zowel in de bredere sectorale ontwikkelingsprogramma's als in het specifieke werkgelegenheidsprogramma voor jongeren zijn banen gecreëerd. De projecten voor de ontwikkeling van de zuivel- en zaadsector resulteerden in gunstigere omstandigheden en een toename van de werkgelegenheid op bedrijfsniveau. Bovendien zijn er banen gecreëerd in de verwerkende industrie en de dienstverlening, als gevolg van het toegenomen volume van verhandelde producten. In de zuivelsector is de daling van de werkgelegenheid op bedrijfsniveau (minder koeien per boer) gereduceerd door een toename van het aantal nieuwe banen (intensivering van het beheer).

Het programma voor jeugdwerkgelegenheid was met name succesvol wanneer de vaardigheden die werden aangereikt, gericht waren op arbeidskansen in groeiende landbouwsectoren (bijvoorbeeld de zuivelsector) of wanneer een gunstig ondernemingsklimaat werd geboden voor zelfstandig ondernemerschap.

Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De resultaten in context

Met een bevolkingsgroei van 3% per jaar heeft Oeganda een snelgroeiende en jonge bevolking. Tegelijkertijd heeft een aanzienlijk aantal vrouwen geen toegang tot geboorte beperkende maatregelen. Hierdoor kunnen zij niet beslissen of en wanneer zij kinderen krijgen. Andere dringende kwesties zijn het hoge aantal tienerzwangerschappen en kindhuwelijken.

Sommige politieke leiders erkennen en ondersteunen in toenemende mate de noodzaak van Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR). Bovendien erkent het nieuwe nationale bevolkingsbeleid de noodzaak van SRGR voor jongeren als een essentieel element voor ontwikkeling. Dit schept een positief klimaat om het politieke draagvlak op dit gebied verder te versterken.

In de verslagperiode werden meer dan 6.000 jongeren (zowel vluchtelingen als de bevolking van het gastland) voorzien van moderne anticonceptiediensten/methoden en werden bijna 350.000 mensen, waaronder jongeren, voorzien van SRG-informatie en -diensten.

Private sector ontwikkeling

De resultaten in context

Nederland blijft een van de grootste markten voor Oegandese goederen in de Europese Unie. Agro-food, toerisme, duurzame energie en informatietechnologie bieden een aantal mogelijkheden voor Nederlandse bedrijven. Het aantal Oegandese bedrijven dat geïnteresseerd is in Nederlandse landbouwproducten, zoals zaden en irrigatieapparatuur, neemt toe. Kapitaal, kennis en managementvaardigheden zijn belangrijke barrières voor lokaal ondernemerschap.

Promotie van het Nederlandse merk in Oeganda vond plaats via een succesvolle Best Farmers Competition en Harvest Money Expo, inclusief een agro-handelsmissie met 32 betrokken Nederlands-Oegandese bedrijven. Nederlandse bedrijven waren in staat om een goede verkoop van apparatuur en machines te realiseren.

Het lidmaatschap van het Nederland Oeganda Handels- en Investeringsplatform (NUTIP) is met 10% gestegen. De Nederlandse ambassade heeft samen met het platform overleg georganiseerd tussen de Oegandese overheid (ministerie van Handel, Industrie en Coöperatie) en Nederlandse bedrijven in Oeganda.

Resultaten

Indicator

Toename van inclusieve zakelijke samenwerking tussen Oeganda en Nederland

Score

Voortgang

Op schema

De Aid and Trade-agenda blijft zakelijke kansen creëren voor Nederlandse bedrijven die gevestigd zijn in Nederland, de Oost-Afrikaanse regio en binnen Oeganda. De diversiteit van bestaande en opkomende bedrijven varieert van agro-food, toerisme en advies tot logistiek en duurzame energie. Dit toont aan dat er een toename is in zakelijke banden tussen beide landen.

De jaarlijkse Harvest Money Expo is een agribusiness beurs en een spin-off van Uganda's Best Farmers Competition. De beurs biedt een platform dat de agribusiness van Oeganda rechtstreeks koppelt aan Nederlandse leveranciers van productiviteitsverhogende technologie, knowhow en agro-machinebouw. Het aantal Oegandese bedrijven met Nederlandse zakenrelaties is toegenomen.

De ambassade dient als tussenpersoon in business deals en joint business ventures tussen Nederlandse en Oegandese tegenpartijen door te faciliteren en lobbyen en door het verstrekken van strategische marktinformatie. Het verbeteren van de kwaliteit van het zakelijke klimaat in Oeganda blijft een kerndoelstelling. Nederlandse bedrijven zijn niet alleen leveranciers, ze zijn ook bezig met het opzetten van fabrieken in Oeganda.

Het aantal Oegandese bedrijven met Nederlandse zakenrelaties is in 2019 gestaag blijven groeien. Handels- en investeringsfaciliteiten bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl), zoals het Nederlandse Infrastructure Development Fund (IDF), de Impact Cluster Financing en de Demonstration Facility, hebben toetreding van Nederlandse bedrijven in Oeganda ondersteund.

Achtergrond en toekomst Oeganda

Achtergrond

De steun van Nederland is afgestemd op het beleid van de regering. Om de resultaten te bereiken zoals voorzien in de Meerjarige Landenstrategie 2019-2022 werkt Nederland echter niet alleen samen met de regering van Oeganda, maar ook met ngo's, maatschappelijke organisaties, VN-organisaties en de particuliere sector.

Blik op de toekomst

De strategie van Nederland heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een stabiel en democratisch Oeganda, in overeenstemming met de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en met respect voor de mensenrechten. Het draagt bij aan de ambitie van Oeganda om een middeninkomensland te worden, zoals vermeld in Oeganda's Visie 2040 document.

Nederland zal de democratisering en de versterking van de rechtsstaat blijven steunen.

Gezien de demografische ontwikkelingen en de expertise en ervaring van Nederland is er meer aandacht besteed aan de verbetering van de diensten voor gezinsplanning, wat hopelijk in de nabije toekomst tot resultaten zal leiden. Nederland zal de ontwikkeling van duurzamere voedselvoorzieningssystemen blijven ondersteunen door Nederlandse expertise in de landbouw te leveren. Er zal meer aandacht worden besteed aan aanpassing aan gevolgen van klimaatverandering.

Nederland zal ook verder werken aan de commercialisering van de landbouwsector. Deze sector is een belangrijke motor voor de Oegandese economie en draagt bij aan een betere voedsel- en voedingszekerheid. De ambitie is om de investeringen en de handel tussen Nederland en Oeganda verder te vergroten op een manier die sociaal en ecologisch verantwoord is.

Er zal meer specifieke aandacht worden besteed aan vrouwenrechten en gendergelijkheid, klimaatverandering en het verband tussen humanitaire hulp en ontwikkeling op de lange termijn.

Het Corona virus zal naar verwachting een forse impact hebben. De mate waarin deze crisis gevolgen zal hebben voor lopende en geplande ontwikkelinsactiviteiten is momenteel nog niet duidelijk.

Aanvullende bronnen

Op de begrotingswebsite kunt u precies terugvinden hoe het budget voor 2019 is onderverdeeld en welke projecten ermee gefinancierd zijn.

  1. Bezoek de website
    Programma begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
  2. Selecteer het begrotingsjaar 2019
Meerjarigelandenstrategie

Pagina over de huidige Nederlandse Meerjarige Landenstrategie voor Oeganda.

Landenpagina op Nederlandse overheidssite

Pagina met factsheets over de belangrijkste aandachtsgebieden van de steun aan Oeganda

Facebookpagina

Volg de ambassade van Oeganda op Facebook

Resultaten Veiligheid en Rechtsorde

Download PDF met resultaten voor Veiligheid en Rechtsorde in Oeganda

Resultaten Voedsel- en voedingszekerheid

Download PDF met resultaten voor Voedsel- en voedingszekerheid in Oeganda

Uitgaven ambassade per kanaal

Metric

Uitgaven ambassade per thema

Metric

Dit zijn de financiële uitgaven van het kalenderjaar 2019 en komt niet volledig overeen met de resultaten op deze pagina, welke verzameld zijn tussen oktober 2018 - oktober 2019. Meer informatie over hierover vind u onder 'Over de Resultatenrapportage'.